/

Zdrowie
Czym jest i w jakich przypadkach przysługuje renta wyrównawcza z PZU?

Czym jest i w jakich przypadkach przysługuje renta wyrównawcza z PZU?

Patrycja Gmurowska

Patrycja Gmurowska

06.04.2021

Każdy wypadek, w którym doszło do obrażeń wiąże się z koniecznością poddania się uciążliwemu i często długotrwałemu leczeniu. Pobyt w szpitalu i późniejsze leczenie to nie tylko wysokie koszty. W czasie leczenia, a często również po jego zakończeniu, poszkodowany nie ma możliwości kontynuowania swojej działalności zarobkowej. Wówczas każda osoba poszkodowana ma prawo do dochodzenia z tego tytułu odszkodowania a na przyszłość renty wyrównawczej.

Podstawa wypłacania renty wyrównawczej

Kiedy wskutek doznanych obrażeń ciała lub rozstroju zdrowia stałeś się osobą częściowo lub całkowicie niezdolną do pracy, przysługuje Ci renta wyrównawcza. Podstawą do sprecyzowania roszczeń w tym zakresie jest art. 444 § 2 k.c.

Renta ma na celu wyrównanie różnicy w dochodzie w przypadku jego zmniejszenia. Może ona zostać przyznana na określony czas lub na stałe. Wysokość takiej renty to różnica pomiędzy dochodami, jakie uzyskiwałeś przed wypadkiem, a zarobkami jakie uzyskujesz po wypadku.

Związek przyczynowy i niezbędne dokumenty

Aby poszkodowany w wypadku komunikacyjnym mógł otrzymać rentę wyrównawczą niezbędne jest wykazanie, że pomiędzy zmniejszeniem dotychczasowych zarobków a obrażeniami doznanymi w wyniku zdarzenia drogowego, zachodzi związek przyczynowy.

Dokumentem potwierdzającym niezdolność do pracy jest orzeczenie o niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika ZUS lub KRUS. W przypadku niepełnosprawności możesz przedstawić orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Z treści tych orzeczeń wynika:

  • Czy zostałeś uznany za osobę częściowo lub całkowicie niezdolną do pracy
  • Jaki stopień niepełnosprawności ustalono
  • Czy niezdolność lub niepełnosprawność została orzeczona okresowo, czy na stałe

Domagając się takiej renty musisz wykazać również wysokość uzyskiwanych przed wypadkiem dochodów. W tym celu przedstawiasz:

  • zaświadczenie od pracodawcy
  • rozliczenia z Urzędem Skarbowym
  • dokumentację księgową w przypadku prowadzenia działalności

Poza wynagrodzeniem zasadniczym za podstawę do tej renty przyjmuje się stałe elementy wynagrodzenia. Należą do nich:

  • premia
  • dodatki
  • nagrody
  • wynagrodzenie za nadgodziny
  • dodatkowe wynagrodzenie z innych źródeł

Tak obliczone dochody pomniejszamy o świadczenie wypłacane przez ZUS lub KRUS oraz inne dochody uzyskiwane po wypadku. Wysokość tych świadczeń również należy udokumentować przedstawiając decyzje o przyznanych zasiłkach lub decyzje rentowe.

Sposoby obliczania wysokości renty wyrównawczej

Obliczenie wysokości renty nie nastręcza większych trudności, gdy ustalona została całkowita niezdolność do pracy. W przypadku kiedy nie wypracowałeś wymaganego okresu składkowego – pomimo orzeczenia niezdolności do pracy – nie przysługuje Ci renta z ZUS. Wtedy ubezpieczyciel zobowiązany jest do wypłaty renty. Orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy wskazuje, że zachowałeś częściowe możliwości zarobkowe. W takiej sytuacji – jednak nie jest to regułą — ubezpieczyciel po wyliczeniu renty wyrównawczej może dokonać jej obniżenia. Jest to potrącenie z tytułu zachowanych możliwości zarobkowych. Przeważnie ubezpieczyciel określa Twoje zachowanie zdolności do pracy. Kwota potrącenia wyliczana jest procentowo.

renta wyrównawcza

Szczególne przypadki ustalenia renty

Istnieją sytuacje, kiedy do wypadku dochodzi w okresie dzieciństwa czy kontynuowania nauki, a stan zdrowia po wypadku uniemożliwia podjęcie pracy. Wtedy rentę wylicza się na podstawie hipotetycznego wynagrodzenia, jakie mógłbyś osiągnąć, gdyby do wypadku nie doszło. Można oprzeć się na przeciętnych miesięcznych wynagrodzeniach pracowników w porównywalnej grupie zawodowej, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia GUS lub minimalnego wynagrodzenia. Należy tu brać pod uwagę realne możliwości uzyskania dochodów.
Wysokość tej renty uzależniona jest od wielu czynników, takich jak:

  • wykształcenie,
  • zdobyte kwalifikacje
  • ukończone kursy

Ustanie prawa do renty

Ubezpieczyciel zobowiązując się do wypłacania renty wyrównawczej za datę graniczną wypłaty świadczenia przyjmuje z reguły osiągnięcie wieku emerytalnego. Jednak fakt osiągnięcia wieku emerytalnego nie przesądza o zaprzestaniu płatności renty. Możesz wtedy wystąpić do ubezpieczyciela o wypłatę renty w wysokości różnicy pomiędzy emeryturą hipotetyczną a faktycznie otrzymywaną z ZUS. Poznaj swoje prawa i nie rezygnuj z dochodzenia roszczeń, jakie Ci przysługują.

Na jaki czas przyznawana jest renta?

Świadczenie jest przyznawane na okres niezdolności do pracy. Warto wiedzieć, że jest możliwość uzyskania także renty tymczasowej. Taka renta z kolei jest przyznawana w sytuacji, gdy na daną chwilę nie można precyzyjnie ustalić szkody, np. nie ma możliwości oceny następstw uszkodzeń ciała. Może zostać zasądzona zarówno na czas określony, jak i nieokreślony.

Renta wyrównawcza a odszkodowanie jednorazowe

Osoba poszkodowana może żądać, aby zamiast przysługującej jej renty wyrównawczej zostało wypłacone jednorazowe odszkodowanie - tzw. kapitalizacja renty. Zgodnie z art. 447 k.c. sąd z ważnych powodów może takie świadczenie przyznać poszkodowanemu, szczególnie jeśli stał się inwalidą, a te środki finansowe pomogą mu w wykonywaniu nowej profesji.

Ważne powody, które są przesłanką do kapitalizacji nie zostały przez ustawodawcę sprecyzowane. To oznacza, że każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie. Kapitalizacja z jednej strony to korzystne rozwiązanie - osoba poszkodowana w krótkim czasie otrzymuje sporą kwotę pieniędzy. Jednak z drugiej strony rozwiązanie to uniemożliwia otrzymywanie comiesięcznego świadczenia, które często dla osób posiadających orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, jest ich jedynym dochodem.

To rozwiązanie mogą także rozważać osoby, które w wyniku wypadku są częściowo niezdolne pracy - mają zatem możliwość zarobkowania. Kapitalizacja renty jest także zasadna, w sytuacji gdy świadczenie jest niewielkie. Wówczas zamiana renty na jednorazowe odszkodowanie pozwala na jej racjonalne wykorzystanie.

Patrycja Gmurowska

Patrycja Gmurowska

Redaktor

Doświadczony redaktor internetowy z biegłością w temacie odszkodowań, w tym w szczególności roszczeń za wypadek samochodowy. Jej specjalizacją jest także problematyka dot. Frankowiczów (posiadaczy kredytów indeksowanych i denominowanych do obcej waluty - głównie franka szwajcarskiego) oraz wypadków przy pracy, które są wynikiem np. naruszenia obowiązujących przepisów prawa pracy.

Poznajmy się

artykuły na naszym blogu

Wiedza o odzyskiwaniu odszkodowań

Najnowsza wiedza odszkodowawcza czeka na Ciebie. Znamy się na tym!

Czytaj więcej z tej kategorii
świadczenie wspierające

31.08.2023

18 min

Świadczenie wspierające – czy będzie lepsze od pielęgnacyjnego?

Świadczenie wspierające ma być wprowadzone w 2024 roku. Omawiamy projekt ustawy, a nasz ekspert udziela komentarza w tej sprawie....

Zdrowie

renta socjalna na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności

20.07.2023

10 min

Renta socjalna na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności – dla kogo?

Renta socjalna na podstawie orzeczenie o niepełnosprawności interesuje wiele osób, które mają takie orzeczenia. Podpowiadamy, czy można ja uzyskać....

Zdrowie

Na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności

04.07.2023

21 min

Na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności?

To, na jakie choroby można dostać orzeczenie o niepełnosprawności, określają w dużej mierze symbole przyczyn powstania niepełnosprawności....

Zdrowie

empty_placeholder