Od 4 czerwca 2025 roku osoby z niepełnosprawnościami będą mogły liczyć na wyższe wsparcie finansowe. Najnowsza waloryzacja zwiększyła maksymalną kwotę świadczenia do 4 133,60 zł miesięcznie. Co istotne, wysokość dochodów nie wpływa na przyznanie tego rodzaju pomocy.
Przełomowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego
4 czerwca 2024 roku Trybunał Konstytucyjny wydał istotne orzeczenie (sygn. SK 140/20), uznając, że artykuł 25(1b) ustawy o emeryturach i rentach z FUS narusza konstytucję. Przepis ten dotyczył sposobu przeliczania emerytur osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku.
Wpływ na emerytów
Orzeczenie TK może znacząco wpłynąć na sytuację około 200 tysięcy emerytów. Dzięki nowemu przeliczeniu wysokość ich świadczeń może wzrosnąć nawet o 1200 zł miesięcznie, natomiast wyrównania za ubiegłe lata mogą osiągnąć kwoty rzędu 64 tysięcy złotych.
Skutki finansowe
Szacuje się, że koszt wyrównań dla emerytów wyniesie około 9,5 miliarda złotych (dane ze stycznia 2024 roku). Dodatkowo miesięczne wypłaty dla tej grupy ulegną znacznemu zwiększeniu.
Działania ZUS
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje się do przeliczania emerytur zgodnie z decyzją TK. Jednak brak publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw uniemożliwia realizację tych działań. Publikacja orzeczenia jest niezbędna do wprowadzenia zmian w życie.
RPO i Komisja Wenecka interweniują
Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie apelował o publikację wyroku Trybunału. W październiku i grudniu 2024 roku RPO złożył wnioski, podkreślając naruszenie praw obywateli. Z kolei Komisja Wenecka skrytykowała brak publikacji orzeczeń TK, uznając, że jest to obowiązek niezależny od politycznych opinii.
Decyzje rządu
Rząd zablokował publikację wyroku Trybunału, co uniemożliwiło ZUS rozpoczęcie przeliczania świadczeń. Jednocześnie zaproponowano przygotowanie specjalnej ustawy, która miałaby rozwiązać problem przeliczania emerytur.
Wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami
Od 1 stycznia 2024 roku w Polsce funkcjonuje nowe świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami. Celem jest pomoc w pokrywaniu kosztów wynikających z ich szczególnych potrzeb.
Waloryzacja i etapy wprowadzania
Od 1 marca 2025 roku maksymalna kwota tego świadczenia wynosi 4 133,60 zł miesięcznie, co stanowi 220% renty socjalnej. Minimalna kwota wsparcia to 751,56 zł (40% renty socjalnej). Wsparcie wdrażane jest etapami:
- od 2024 roku – dla osób z najwyższym poziomem potrzeby wsparcia (87-100 punktów),
- od 2025 roku – dla osób z poziomem wsparcia 78-86 punktów,
- od 2026 roku – dla osób z poziomem wsparcia 70-77 punktów.
Prace nad przyszłymi rozwiązaniami
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad ustawą, która umożliwi przeliczanie emerytur zgodnie z wyrokiem TK. Za koordynację działań odpowiada minister Maciej Berek, którego zadaniem jest zapewnienie emerytom dostępu do wyższych świadczeń, mimo braku oficjalnej publikacji orzeczenia Trybunału.
