/

Nieruchomości
Zaniżenie odszkodowania za pożar nieruchomości – jak uniknąć?

Zaniżenie odszkodowania za pożar nieruchomości – jak uniknąć?

Patryk Marzec

Patryk Marzec

31.07.2023

Zaniżenie odszkodowania za pożar nieruchomości to praktyka ubezpieczycieli, która ma na celu obniżenie rekompensaty za poniesione straty materialne spowodowane przez ogień. Za pożar budynku uznaje się zdarzenie polegające na samorzutnym rozprzestrzenianiu się ognia poza palenisko. Jak ustrzec się przed otrzymaniem zbyt niskiego odszkodowania za pożar? Wszystkiego dowiedzą się Państwo, czytając poniższy artykuł.

Kiedy ubezpieczonemu przysługuje odszkodowanie za pożar budynku?

Podstawową kwestią jest oczywiście wykupienie ubezpieczenia nieruchomości na wypadek pożaru, nie tylko od zalania mieszkania czy zerwanego dachu. W niektórych przypadkach, np. przy kredycie hipotecznym, posiadanie określonej ochrony ubezpieczeniowej może być wymagane przez przepisy lub przez bank.

Przed zakupem polisy, warto sprawdzić, jakiego rodzaju przypadki obejmuje polisa oraz bardzo dokładnie przeczytać Ogólne Warunki Ubezpieczenia. Znajdziesz tam wszystkie warunki wypłaty odszkodowania, zakres oraz odpowiedzialności Towarzystwa Ubezpieczeniowego. Dowiesz się czy obejmuje ono mienie ruchome, w jakich wypadkach wyklucza możliwość uzyskania odszkodowania, a także kiedy może zostać ono zaniżone.

Ubezpieczenie domu lub mieszkania wiąże się z określeniem sumy ubezpieczenia, czyli górnej granicy odpowiedzialności ubezpieczyciela. Warto jednak pamiętać, że zakupując polisę, nie należy zaniżać wartości nieruchomości, nawet jeśli wiąże się to z wyższą składką. 

Ważne!

Przy niedoubezpieczeniu odszkodowanie może zostać proporcjonalnie obniżone, jeśli taką zasadę przewidują OWU i sposób ustalenia odpowiedzialności w danej polisie.

Jak otrzymać odszkodowanie za pożar budynku?

Przede wszystkim należy zadbać o bezpieczeństwo wszystkich osób, znajdujących się w budynku oraz wezwać Straż Pożarną. Po zakończeniu pracy strażaków należy zgłosić się do nich po notatkę ze zdarzenia, w której określą oni przyczynę powstania ognia. Ma to ogromne znaczenie w kontekście odszkodowania, przy ustalaniu przyczyny spowodowania pożaru i zakresu szkody.

Po otrzymaniu notatki ze zdarzenia koniecznie należy sprawdzić, jaka część nieruchomości uległa uszkodzeniu oraz ustalić, jakie rzeczy zostały zniszczone w wyniku pożaru, o ile poszkodowany ma zakupione dodatkowe ubezpieczenie mienia ruchomego (np. sprzęt AGD/RTV). Warto również sfotografować szkody powstałe w wyniku zdarzenia.

W następnej kolejności należy zgłosić się do ubezpieczyciela, u którego zakupiono polisę ubezpieczeniową i przedstawić wszystkie dokumenty, potwierdzające fakt powstania pożaru i jego skutki. Można się spodziewać, że Towarzystwo Ubezpieczeniowe wyśle na miejsce pożaru rzeczoznawcę, aby określić rozmiar uszkodzeń.

Po zakończeniu swojej pracy przygotuje on kosztorys naprawy, w którym określi, jaką kwotę należnego odszkodowania po pożarze.

Czym różni się szkoda całkowita od szkody częściowej przy pożarze?

Szkoda całkowita występuje wtedy, gdy naprawa nieruchomości jest niemożliwa lub jej koszt przekracza wartość budynku sprzed pożaru. W takiej sytuacji wysokość odszkodowania zależy od sumy ubezpieczenia, wartości budynku oraz postanowień OWU, a w praktyce może zostać uwzględniona wartość pozostałości po szkodzie. Poszkodowany nie musi przedstawiać kosztorysu odbudowy, ponieważ podstawą wypłaty jest sama suma zapisana w polisie.

Szkoda częściowa to uszkodzenie, które da się naprawić, a koszt remontu nie przewyższa wartości nieruchomości. W tym przypadku wysokość odszkodowania ustala się na podstawie zakresu niezbędnych prac naprawczych, z uwzględnieniem postanowień OWU oraz przyjętej metody wyceny. To najczęstszy scenariusz przy pożarach, które nie obejmują całej nieruchomości.

Warto wiedzieć

Granica między szkodą całkowitą a częściową bywa przedmiotem sporu z ubezpieczycielem, zwłaszcza gdy koszt naprawy jest bliski wartości nieruchomości. W takiej sytuacji niezależna wycena rzeczoznawcy może pomóc ustalić, która kategoria faktycznie dotyczy Twojej sprawy.

Ile jest czasu na zgłoszenie szkody i jak długo czeka się na wypłatę odszkodowania?

Zgłoszenie szkody powinno nastąpić możliwie szybko po zdarzeniu. Najlepiej zgłosić szkodę ubezpieczycielowi w ciągu 3 do 7 dni od pożaru. Przekroczenie tego okresu bez uzasadnionej przyczyny może skutkować odmową wypłaty odszkodowania.

Pamiętaj!

Szkodę należy zgłosić niezwłocznie po zdarzeniu, z uwzględnieniem terminów przewidzianych w OWU. Samo przekroczenie terminu zgłoszenia nie musi jeszcze oznaczać odmowy wypłaty, chyba że miało wpływ na ustalenie odpowiedzialności lub wysokości szkody.

Co do zasady ubezpieczyciel powinien spełnić świadczenie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. W sprawach wymagających dodatkowych ustaleń wypłacić bezsporną część odszkodowania i wskazać przyczyny opóźnienia.

W bardziej złożonych sprawach, na przykład gdy konieczne jest dokładne wyjaśnienie przyczyn pożaru, czas ten może zostać wydłużony do 60 dni. Ubezpieczyciel zobowiązany jest wówczas poinformować poszkodowanego na piśmie o powodach przedłużenia procedury.

Jakie dokumenty przygotować do zgłoszenia?

Kompletna dokumentacja przyspiesza cały proces. Do zgłoszenia szkody warto przygotować odpowiednie dokumenty, wymienione poniżej.

  • Raport straży pożarnej powinien zawierać przyczynę pożaru i jest podstawowym dokumentem uprawniającym do odszkodowania.
  • Dokumentacja fotograficzna zniszczeń, wykonana jeszcze przed rozpoczęciem prac porządkowych, wiernie pokazuje skalę szkód.
  • Szczegółowa lista zniszczonego mienia wraz z jego szacunkową wartością ułatwia rzeczoznawcy ocenę strat.
  • Dokumenty potwierdzające własność nieruchomości oraz opis okoliczności zdarzenia dopełniają wniosek o odszkodowanie.
  • Jeśli podczas pożaru obecni byli świadkowie, warto spisać ich zeznania, ponieważ mogą one pomóc w wyjaśnieniu przebiegu zdarzenia.

Ubezpieczyciel może poprosić o dostarczenie dodatkowych dokumentów, jeśli uzna zgromadzoną dokumentację za niewystarczającą do wydania decyzji ubezpieczyciela

Pamiętaj!

Wszystkie wymagane materiały należy dostarczyć w terminie określonym w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. Niekompletna dokumentacja może być przyczyną wydłużania się procesu wypłaty.

Jak przebiega wycena szkody po pożarze?

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel wysyła na miejsce zdarzenia rzeczoznawcę, który przeprowadza oględziny nieruchomości i sporządza protokół z wizji lokalnej. Rzeczoznawca ocenia zakres zniszczeń, weryfikuje zgodność szkody z dokumentacją fotograficzną i raportem straży pożarnej, a następnie przygotowuje kosztorys napraw. To on decyduje, którą z dwóch metod wyceny zastosować przy obliczaniu wysokości odszkodowania.

Stosowane są dwie metody wyceny szkody po pożarze, a wybór między nimi ma bezpośredni wpływ na wysokość wypłaty. Metoda wartości rzeczywistej uwzględnia stopień zużycia mienia sprzed pożaru. Za pięcioletni spalony sprzęt AGD odszkodowanie będzie niższe niż koszt zakupu nowego urządzenia, ponieważ od wartości nowego przedmiotu odejmowana jest amortyzacja. Metoda wartości odtworzeniowej opiera się na koszcie zakupu nowego przedmiotu o podobnych parametrach, bez pomniejszania o zużycie. To rozwiązanie korzystniejsze dla poszkodowanego, ponieważ pozwala odtworzyć zniszczone mienie bez dopłaty z własnej kieszeni.

Po zakończeniu wyceny ubezpieczyciel przekazuje kosztorys wraz z decyzją o wysokości odszkodowania. Jeśli otrzymany kosztorys wydaje się zaniżony, możesz zlecić bezpłatną analizę niezależnemu rzeczoznawcy. Taka ekspertyza bywa pomocna w wykazaniu, że wycena ubezpieczyciela nie odpowiada rzeczywistym kosztom odbudowy.

Zaniżenie odszkodowania za pożar budynku – 4 najczęstsze przyczyny

W praktyce spory często dotyczą wysokości wyceny szkody oraz interpretacji OWU, dlatego warto zweryfikować kosztorys i podstawę obliczenia świadczenia

W celu obniżenia kwoty rekompensaty za pożar ubezpieczyciele stosują wiele trików, wśród których warto wyróżnić:

odszkodowanie za pożar nieruchomości

1. Przyczynienie się do powstania pożaru

Najczęściej stosowany przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe sposób na znaczne obniżenie odszkodowania. Ogólne warunki ubezpieczenia nakładają na właścicieli budynków obowiązek regularnego wykonywania różnego rodzaju przeglądów np. instalacji elektrycznej, wentylacji czy przewodów kominowych. 

W przypadku powstania pożaru ubezpieczyciel na pewno sprawdzi, czy poszkodowany wykonał obowiązkowe przeglądy i będzie chwytał się możliwości zaniżenia, a nawet odmowy wypłaty odszkodowania za pożar budynku, jeśli okaże się, że w znacznym stopniu przyczyniło się to do powstania pożaru.

Towarzystwa ubezpieczeniowe mają niestety tendencję do zaniżania odszkodowań, nawet w przypadku, gdy notatka Straży Pożarnej jasno wyklucza zapalenie się np. instalacji elektrycznej, jako głównej (a nawet i częściowej) przyczyny powstania ognia.

2. Niedoubezpieczenie

Jak wspomniano wcześniej, ubezpieczyciele mogą obniżyć kwotę odszkodowania w przypadku, gdy udowodnią, że wartość nieruchomości w momencie powstania pożaru różniła się od tej, wpisanej do polisy. 

W przypadku niedoubezpieczenia spór zwykle dotyczy prawidłowości ustalenia sumy ubezpieczenia oraz tego, czy OWU dopuszczają zastosowanie zasady proporcji.

3. Źle sporządzony kosztorys

Dość częstą praktyką rzeczoznawców, pracujących w Towarzystwach Ubezpieczeniowych, jest błędne sporządzenie kosztorysu, czyli dokumentu podsumowującego koszt przywrócenia budynku do stanu sprzed pożaru. 

Najczęściej spotykanymi błędami przy sporządzaniu kosztorysu są:

  • zbyt niski koszt zakupu materiałów budowlanych,
  • zaniżona kwota za wynajęcie firmy remontowej, która ma przywrócić poprzedni stan nieruchomości,
  • pominięcie niektórych uszkodzonych elementów lub uznanie, że ich zniszczenie nie jest efektem pożaru.

4. Uwzględnienie amortyzacji

Amortyzacja budynku to pojęcie określające spadek wartości nieruchomości, wraz z jego użytkowaniem w czasie. Argument zużycia budynku w czasie wydaje się być sensowny i logiczny, ale na nieszczęście dla Towarzystw Ubezpieczeniowych, jest on niemal niemożliwy do obrony. 

Powód jest prosty, bez dokładnego sprawdzenia stanu budynku sprzed pożaru, niemożliwe jest określenie poziomu jego zużycia, a więc również uwzględnienie amortyzacji w sporządzaniu kosztorysu. Za każdym razem, gdy ubezpieczyciel weźmie pod uwagę zużycie nieruchomości w czasie przy zaniżeniu odszkodowania, należy koniecznie odwołać się od jego decyzji.

Czy można uzyskać odszkodowanie za pożar z polisy OC sprawcy?

Nie każdy pożar wynika z winy właściciela nieruchomości. Jeśli pożar został spowodowany przez osobę trzecią, poszkodowany może dochodzić odszkodowania bezpośrednio od sprawcy albo od jego ubezpieczyciela OC, o ile istnieje podstawa odpowiedzialności i ważna polisa.

Aby skorzystać z tej ścieżki, muszą zostać spełnione dwa warunki. Po pierwsze, trzeba udowodnić winę sprawcy, czyli wykazać, że przyczyna pożaru leżała po jego stronie, na przykład przez zaniedbanie instalacji lub brak ostrożności. Po drugie, sprawca musi posiadać ważną polisę OC w chwili zdarzenia. Może to być na przykład sytuacja, w której pożar wybuchł w warsztacie samochodowym i przeniósł się na sąsiednie budynki. Wtedy odpowiedzialność za szkodę na Twojej nieruchomości ponosi ubezpieczyciel warsztatu, a nie Twoja własna polisa. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, jedynym wyjściem pozostaje zgłoszenie szkody z własnego ubezpieczenia nieruchomości.

Warto wiedzieć

Szczególny przypadek dotyczy pożarów powstałych na terenie gospodarstw rolnych. Rolnicy mają ustawowy obowiązek posiadania ubezpieczenia OC, co znacznie ułatwia dochodzenie roszczeń. W sprawach związanych z gospodarstwem rolnym odpowiedzialność może wynikać z przepisów szczególnych, dlatego każdorazowo trzeba sprawdzić konkretną podstawę prawną odpowiedzialności.

Skąd może wziąć się pożar niezależny od Twojej winy?

Przyczyny pożaru bywają różne i nie zawsze wynikają z zaniedbania właściciela nieruchomości. Zwarcie w instalacji elektrycznej należy do częstych przyczyn technicznych. Zaniedbanie w czyszczeniu komina to kolejny częsty powód, zwłaszcza w starszych budynkach. Podpalenie przez osobę trzecią jest zdarzeniem, za które odpowiedzialność ponosi sprawca, a nie właściciel nieruchomości. Uderzenie pioruna traktowane jest jako naturalna przyczyna pożaru, niezależna od jakiejkolwiek winy.

Zaniżenie odszkodowania za pożar budynku – co mogę zrobić w takiej sytuacji?

W przypadku, gdy odszkodowanie za pożar budynku zostanie zaniżone przez ubezpieczyciela, poszkodowany ma do wyboru dwie możliwości walki o swoje pieniądze. Zgłoszenie się do firmy odszkodowawczej lub samodzielne działania, mające na celu uzyskanie odpowiedniej kwoty rekompensaty za pożar.

W przypadku odmowy wypłaty odszkodowania możesz też, przed zgłoszeniem się do firmy odszkodowawczej, skonsultować sprawę z Rzecznikiem Finansowym, który bezpłatnie doradza w sporach z ubezpieczycielami i pomaga przygotować reklamację. Jeśli inne metody nie przyniosą efektu, pozostaje droga sądowa, w ramach której można domagać się nie tylko pierwotnej kwoty odszkodowania, ale też odsetek za opóźnienie oraz zwrotu kosztów ekspertyz.

O wiele lepszym rozwiązaniem jest zgłoszenie się do profesjonalnej firmy odszkodowawczej, takiej jak Helpfind. W wielu sprawach skuteczność odwołania zależy od jakości argumentacji, dokumentacji oraz prawidłowej interpretacji OWU.

Jeśli zdecydujesz się na skorzystanie z naszych usług, wyślij całą dokumentację ze zdarzenia. W przypadku, gdy okaże się, że ubezpieczyciel zaniżył kwotę odszkodowania, zaproponujemy Ci ofertę odkupu Twojej szkody poprzez cesję wierzytelności.

Jeśli zaakceptujesz przedstawioną przez nas ofertę, dodatkowe środki otrzymasz w 7 dni roboczych po akceptacji propozycji oraz podpisaniu wszystkich dokumentów.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zajrzyj do naszego materiału na platformie YouTube. Znajdziesz w nim m.in:

  • omówienie krok po kroku, co zrobić po wystąpieniu szkody na nieruchomości,
  • wskazówki, jak prawidłowo zabezpieczyć mienie i udokumentować szkody,
  • informacje, jak poprawnie zgłosić szkodę do ubezpieczyciela,
  • na podjąć w przypadku zaniżonej wypłaty lub odmowy odszkodowania,
  • przygotowanie do oględzin rzeczoznawcy i wyjaśnienie, jak przebiegają,
  • możliwe decyzje ubezpieczyciela i ich praktyczne konsekwencje,
  • działania, które można podjąć w przypadku zaniżonej wypłaty lub odmowy odszkodowania.

Najczęściej zadawane pytania o odszkodowanie za pożar nieruchomości

Kiedy firma ubezpieczeniowa może odmówić wypłaty odszkodowania za pożar domu lub mieszkania?

Firma ubezpieczeniowa może odmówić wypłaty odszkodowania, gdy udowodni rażące niedbalstwo właściciela, na przykład nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa, brak regularnych przeglądów instalacji lub niewłaściwe przechowywanie materiałów łatwopalnych. Ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania również wtedy, gdy pożar domu lub mieszkania wybuchł celowo z winy poszkodowanego.

Jakie wyłączenia odpowiedzialności warto sprawdzić przed zgłoszeniem szkody?

Do najczęstszych podstaw odmowy lub ograniczenia odpowiedzialności należą postanowienia OWU dotyczące rażącego niedbalstwa, braku wymaganych przeglądów, zaległości składkowych oraz szkód wyłączonych z ochrony. Warto też sprawdzić, czy polisa obejmuje budynki gospodarcze i mienie ruchome, bo część umów chroni tylko sam budynek mieszkalny. Dobrze jest znać granice odpowiedzialności ubezpieczyciela zapisane w umowie.

Jakie straty obejmuje odszkodowanie po pożarze?

Odszkodowanie po pożarze obejmuje zniszczenia budynku, takie jak ściany, dach czy instalacje, oraz straty w mieniu ruchomym, na przykład meblach i sprzęcie AGD. Może też pokryć koszty dodatkowe, takie jak akcja gaśnicza straży pożarnej, sprzątanie zgliszcz czy zakwaterowanie zastępcze na czas remontu.

Co zrobić zaraz po tym jak dojdzie do pożaru domu, żeby zabezpieczyć prawo do odszkodowania?

Gdy dojdzie do pożaru domu, w pierwszej kolejności zadbaj o bezpieczeństwo domowników i wezwij straż pożarną. Bez względu na to, czy do pożaru doszło z powodu awarii instalacji, czy było to zdarzenie losowe, ważne jest szybkie zabezpieczenie miejsca zdarzenia. Odszkodowanie za pożar domu obejmuje też sytuacje, w których spalony dom wymaga odbudowy od podstaw, a samo spowodowanie pożaru nie wynikało z winy właściciela.

Czy zeznania świadków mają znaczenie przy ustalaniu przyczyny pożaru?

Zeznania świadków mogą mieć duże znaczenie, jeśli ubezpieczyciel kwestionuje okoliczności zdarzenia, na przykład podważa, że przyczyną pożaru była awaria instalacji elektrycznej. Relacja osób obecnych na miejscu bywa dodatkowym dowodem, który wzmacnia stanowisko poszkodowanego wobec argumentów ubezpieczyciela.

Podsumowanie
  • Odszkodowanie za pożar nieruchomości zależy przede wszystkim od zakresu ochrony wynikającej z polisy, sumy ubezpieczenia oraz postanowień OWU, dlatego przed zakupem ubezpieczenia warto dokładnie sprawdzić, co obejmuje umowa i na jakich zasadach ustalana jest wysokość świadczenia.

  • Po pożarze należy jak najszybciej zadbać o bezpieczeństwo, wezwać straż pożarną, zabezpieczyć miejsce zdarzenia, wykonać dokumentację zdjęciową i zgłosić szkodę ubezpieczycielowi wraz z wymaganymi dokumentami, do których należą między innymi protokół straży pożarnej, opis strat i lista zniszczonego mienia.

  • Wysokość odszkodowania zależy od rodzaju szkody, metody wyceny i przyjętej wartości mienia, a zaniżenie świadczenia może wynikać z niedoubezpieczenia, błędnego kosztorysu, uwzględnienia zużycia technicznego albo zarzutu przyczynienia się do powstania pożaru; w razie sporu poszkodowany może złożyć odwołanie, skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego, dochodzić roszczeń z OC sprawcy lub wystąpić na drogę sądową.

Źródła:

  1. pzu.pl
  2. gov.pl
  3. allianz.pl
Patryk Marzec

Patryk Marzec

Redaktor

Aktualizacja: Milena Paszkowska

Redaktor, trudniący się głównie tematyką szkód na pojeździe oraz kredytów bankowych. W Helpfind zajmuje się tłumaczeniem trudnych zagadnień z dziedziny prawa drogowego, ubezpieczeniowego i kredytowego, na prosty i zrozumiały dla każdego język.

Poznajmy się

artykuły na naszym blogu

Wiedza o odzyskiwaniu odszkodowań

Najnowsza wiedza odszkodowawcza czeka na Ciebie. Znamy się na tym!

Czytaj więcej z tej kategorii
szkoda na mieniu odszkodowanie

06.06.2024

7 min

Szkoda na mieniu – czym jest, kto wypłaci odszkodowanie

Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jaka sytuacja powinna zakończyć się wypłaconym odszkodowaniem dla poszkodowanego przy szkodzie na mieniu....

Nieruchomości

odszkodowanie za zalanie sufitu

11.06.2024

9 min

Zalany sufit odszkodowanie – czyja polisa pokryje naprawę?

Sprawdź, ile kosztuje naprawa zalanego sufitu i jakie odszkodowanie Ci przysługuje od ubezpieczyciela....

Nieruchomości

Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar – co robić w takiej sytuacji?

16.06.2023

8 min

Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar – co robić w takim przypadku?

Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania za pożar? Sprawdź, w jakich przypadkach jest to zgodne z prawem i kiedy przysługuje Ci odwołanie!...

Nieruchomości

empty_placeholder

Dodatkowa kwota do szkody na nieruchomości

Sprawdzimy, czy należy Ci się dodatkowa kwota do wypłaconego odszkodowania

Bezpłatna analiza dokumentacji

Zaufaj nam i skorzystaj z doświadczenia

Jesteśmy niezależnym ekspertem

Szkody na nieruchomości przedawniają się po upływie 3 lat

Bezpłatna analiza 0 zł

Zgłoś sprawę on-line