Co to jest wzrost składek ZUS dla przedsiębiorców w 2026 roku?
W 2026 roku przedsiębiorcy muszą przygotować się na wyższe składki ZUS, co oznacza wzrost obowiązkowych płatności na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Każda osoba prowadząca działalność gospodarczą będzie zobowiązana przekazywać większe kwoty, co bezpośrednio wpłynie na poziom jej wydatków.
Podwyżka wynika z kilku kluczowych czynników gospodarczych. Podstawę do wyliczenia nowych stawek stanowi:
- przewidywany wzrost przeciętnego wynagrodzenia,
- podniesienie płacy minimalnej,
- nowe zasady kalkulacji składek wynikające z nowelizacji przepisów.
Nowe, wyższe składki obejmą wszystkie ważne obszary, które muszą opłacać przedsiębiorcy:
- składkę emerytalną – będącą największym obciążeniem,
- składkę rentową – zabezpieczającą na wypadek niezdolności do pracy,
- składkę chorobową – najczęściej wybieraną przez właścicieli firm mimo dobrowolnego charakteru,
- składkę wypadkową – której wysokość zależy od rodzaju wykonywanej działalności i specyfiki branży,
- składkę zdrowotną – naliczaną już według zmienionych reguł od czasu wprowadzenia Polskiego Ładu, która także wzrośnie.
Jednoosobowe firmy oraz najmniejsze przedsiębiorstwa odczują te zmiany szczególnie mocno. Dodatkowe wydatki mogą utrudnić osiąganie zysków, a w sektorach o niskiej marży podwyżki staną się poważnym wyzwaniem, zwłaszcza dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą.
Podniesienie składek w 2026 roku to element szerszej polityki państwa, mającej na celu:
- utrzymanie stabilności systemu emerytalnego,
- zapewnienie efektywnego finansowania ochrony zdrowia,
- reagowanie na narastające problemy demograficzne.
Dla właścicieli małych i średnich firm oznacza to jednak kolejne zobowiązania finansowe, które warto uwzględnić już teraz, planując działania na przyszłość.
Dlaczego wzrost składek ZUS dla przedsiębiorców w 2026 roku jest istotny?
Podwyższenie składek ZUS w 2026 roku będzie mocno odczuwalne przez przedsiębiorców, i to z kilku powodów ekonomicznych. Taki wzrost może szybko uszczuplić środki dostępne na bieżące funkcjonowanie firmy i dalsze inwestycje, co negatywnie odbije się na płynności finansowej.
Większe składki sprawiają, że koszt zatrudnienia rośnie — szczególnie dla małych i średnich firm, które zazwyczaj nie dysponują dużymi rezerwami finansowymi. Dla nich każda dodatkowa złotówka, jaką muszą przeznaczyć na wynagrodzenia, to realny spadek przewagi konkurencyjnej.
Nie można też pominąć ryzyka zadłużenia. Przybywające obciążenia finansowe zwiększają prawdopodobieństwo opóźnień w płatnościach do ZUS-u, zwłaszcza gdy sytuacja gospodarcza staje się trudniejsza. Takie zwłoki skutkują naliczaniem odsetek, co tylko pogłębia już istniejące trudności.
Dla samozatrudnionych każda podwyżka składki uderza bezpośrednio w zarobek właściciela. To może prowadzić do konieczności poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu, a niekiedy nawet do wycofania działalności z oficjalnego rynku. Efekty takich decyzji wykraczają poza pojedynczych przedsiębiorców — odczuwają je wszystkie firmy, a także gospodarka jako całość, co widać na przykładzie:
- spadku liczby nowych działalności,
- ograniczenia nakładów na rozwój czy wdrażanie nowych rozwiązań,
- podnoszenia cen, gdy przedsiębiorcy próbują zrekompensować sobie wzrost wydatków.
Wymóg odprowadzenia wyższych składek skłania do bardziej szczegółowego planowania wydatków. Zmusza to wielu właścicieli firm do odkładania planów rozwoju na później, by najpierw zabezpieczyć budżet na obowiązkowe wpłaty do ZUS-u.
Branże o niskich marżach, jak usługi czy handel, są szczególnie narażone — tu nawet minimalna podwyżka kosztów stałych może okazać się decydująca dla opłacalności działalności.
Wzrost składek wpływa również na pozycję polskich firm na rynkach zagranicznych i atrakcyjność kraju dla inwestorów. W globalnej gospodarce to czynniki o coraz większym znaczeniu.
Jakie są przyczyny wzrostu składek ZUS dla przedsiębiorców w 2026 roku?
Wzrost składek ZUS dla przedsiębiorców w 2026 roku wynika z kilku kluczowych zmian w otoczeniu ekonomicznym i prawnym.
- znaczne podwyższenie płacy minimalnej, co bezpośrednio podbija podstawę naliczania składek na ubezpieczenia społeczne,
- zmodyfikowany sposób ustalania składki zdrowotnej, która zależy teraz od faktycznych przychodów lub dochodów firmy, nie tylko od formy opodatkowania,
- podniesienie tzw. limitu 30-krotności, powodujące konieczność odprowadzania składek od wyższej podstawy przez większą część roku,
- systematyczny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce, na którym bazują składki ZUS,
- ograniczenie warunków korzystania z ulg w ramach Małego ZUS Plus, co utrudnia dostęp do preferencyjnych stawek,
- demograficzne zmiany, zwłaszcza starzenie się społeczeństwa, skutkujące potrzebą większych środków na emerytury i opiekę zdrowotną,
- inflacja oraz rosnące koszty leczenia, które wymuszają podnoszenie składek zdrowotnych,
- długofalowe reformy zwiększające udział składek w finansowaniu świadczeń społecznych,
- zaostrzenie przepisów mających na celu poprawę skuteczności ściągalności składek oraz ograniczenie możliwości obniżania podstawy wymiaru składek.
Jakie są konkretne wartości, o które wzrosną składki ZUS w 2026 roku?
W 2026 roku osoby prowadzące własną działalność gospodarczą będą musiały liczyć się z wyższymi składkami ZUS. Planowana podwyżka jest już dokładnie znana – miesięczne składki społeczne wzrosną o ponad 150 zł, sięgając około 1 926,76 zł (nie wliczając składki zdrowotnej). To spory wzrost, który może być wyzwaniem, zwłaszcza dla przedsiębiorców z napiętym budżetem.
Na wysokość składek wpływa kilka składników. Największym z nich będzie:
- składka emerytalna – 281,44 zł miesięcznie,
- składka rentowa – 115,34 zł,
- dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – wzrośnie do 35,32 zł,
- składka wypadkowa – 42,08 zł.
Również wzrośnie minimalna podstawa wymiaru składek preferencyjnych do poziomu 1 441,80 zł. Oznacza to, że osoby korzystające z tej ulgi zapłacą za ubezpieczenia społeczne co najmniej 456,18 zł miesięcznie. Jeśli zdecydują się dodatkowo na ubezpieczenie chorobowe, łączna suma osiągnie około 474 zł miesięcznie.
Dla firm rozpoczynających działalność zmiany będą szczególnie odczuwalne. Składki wzrosną o 130,87 zł miesięcznie, co daje ponad 1 570 zł rocznie. Takie podwyższenie stanowi znaczące obciążenie dla początkujących przedsiębiorców, którzy dopiero budują stabilność finansową.
Nowe przepisy dotyczą także wzrostu minimalnej podstawy wymiaru zasiłków, która w 2026 roku wyniesie 4 147,10 zł. To przełoży się na wyższą wartość świadczeń chorobowych i macierzyńskich.
Planując budżet na przyszły rok, przedsiębiorcy powinni uwzględnić te zmiany, ponieważ wyższe składki wymagają lepszego przygotowania finansowego, zwłaszcza dla małych firm oraz jednoosobowych działalności, gdzie każdy dodatkowy koszt obniża dochody właściciela.
Gdzie przedsiębiorcy mogą spodziewać się największych obciążeń w wyniku wzrostu składek ZUS?
W 2026 roku przedsiębiorcy staną w obliczu wyraźnego wzrostu składek ZUS, który objęł kilka kluczowych obszarów. Najbardziej odczuwalna będzie podwyżka składek na ubezpieczenia społeczne – miesięczne obciążenie z tego tytułu zwiększy się o ponad 150 zł.
Największe zwiększenie kosztów dotyczy:
- składki emerytalnej, która osiągnie poziom 281,44 zł miesięcznie,
- składki zdrowotnej, której podwyżka sięgnie nawet 37,4%,
- preferencyjnych składek dla początkujących przedsiębiorców, z minimalną bazą wynoszącą 1 441,80 zł i comiesięcznym kosztem około 456,18 zł,
- składek z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, podnoszącym wydatek do około 474 zł.
Zmiany dotyczą wszystkich prowadzących działalność gospodarczą – niezależnie od formy rozliczania czy wielkości firmy.
Szczególnie dotkliwe skutki odczuje ulga Mały ZUS Plus, której ograniczenie spowoduje, że drobni przedsiębiorcy, zwłaszcza ci z niskimi przychodami, będą musieli płacić więcej – co dla mikrofirm może mocno obciążyć budżet.
Firmy z branż o niskiej rentowności, takich jak:
- handel detaliczny,
- usługi kosmetyczne,
- naprawy,
będą miały trudności z rekompensowaniem wzrostu kosztów, co zagraża ich rentowności.
Przedsiębiorcy zatrudniający pracowników odczują podwyżki podwójnie, ponieważ:
- wzrosną ich własne składki ZUS,
- zwiększą się koszty wynagrodzeń z powodu podniesionej płacy minimalnej,
- rosną składki od wypłacanych pensji.
Firmy usługowe, gdzie wynagrodzenia stanowią dużą część kosztów, odczują to szczególnie mocno.
Dodatkowo, przedsiębiorcy przekraczający limit trzydziestokrotności podstawy wymiaru będą musieli liczyć się z wyższymi składkami przez większą część roku, co wpłynie na szczególnie duże wydatki zwłaszcza przy zatrudnieniu wysoko opłacanych specjalistów.
Zaś firmy działające w regionach o słabiej rozwiniętej gospodarce będą miały utrudnione przenoszenie rosnących kosztów na ceny usług czy produktów, ze względu na ograniczoną siłę nabywczą lokalnych klientów.
Jak wzrost składek ZUS wpłynie na koszty pracy i budżety firm w 2026 roku?
Podwyżka składek ZUS planowana na 2026 rok znacząco zwiększy koszty zatrudnienia w polskich firmach. Eksperci szacują, że każda zatrudniona osoba wygeneruje dla przedsiębiorstwa ponad 1 800 zł dodatkowych wydatków rocznie, co natychmiast odbije się na całkowitych kosztach prowadzenia działalności.
Najbardziej odczują to małe i średnie firmy. Przedsiębiorstwa zatrudniające od 10 do 50 pracowników mogą ponieść nawet 90 tysięcy złotych więcej kosztów składkowych rocznie. Taki wzrost obciążeń finansowych znacząco ograniczy:
- możliwości inwestycyjne,
- środki na rozwój,
- fundusze na premie dla zespołu.
Konieczność płacenia wyższych składek osłabi płynność finansową firm. Comiesięczne zwiększone wydatki fiskalne oznaczają mniej dostępnej gotówki, a w sektorach budownictwa i produkcji – gdzie terminy płatności są długie – może to prowadzić do problemów z terminową realizacją zobowiązań. W efekcie firmy będą musiały:
- optymalizować zarządzanie finansami,
- wprowadzać krótsze terminy płatności dla klientów,
- zaostrzać procedury windykacyjne,
- coraz częściej sięgać po finansowanie obrotowe.
Statystyki wskazują, że wzrost kosztów pracy o 5% może skutkować spadkiem zatrudnienia o 2-3% w okresie od roku do półtora. Przedsiębiorcy mogą więc:
- ograniczać zatrudnienie, zwłaszcza na mniej efektywnych stanowiskach,
- częściej oferować współpracę na zasadach B2B, by przenieść część obciążeń poza firmę.
Wyższe koszty zatrudnienia wymuszą usprawnienia organizacyjne. Firmy będą zmieniać struktury zespołów oraz automatyzować codzienne procesy, aby działać efektywniej. Szacuje się, że ponad jedna trzecia przedsiębiorstw rozważa robotyzację właśnie z powodu rosnących kosztów.
Presja na budżety firm wpłynie także na system wynagradzania. Zamiast standardowych podwyżek pensji, które generują wysokie składki, pracodawcy coraz chętniej będą proponować:
- premie uzależnione od wyników,
- świadczenia pozapłacowe nieobjęte składkami ZUS,
- elastyczne modele współpracy.
Dla najmniejszych firm i samozatrudnionych podwyżka oznacza znaczny spadek dochodu netto. Dodatkowe 150 zł miesięcznie oraz wzrost składki zdrowotnej to poważne obciążenie, szczególnie że często nie mogą oni rekompensować tych kosztów podnosząc ceny usług.
Planowanie finansowe zmusi przedsiębiorstwa do odkładania większych rezerw na składki i podatki, co zamrozi kapitał. Szczególnie ucierpią firmy o nieregularnych przychodach, działające sezonowo, dla których precyzyjne zarządzanie przepływem gotówki stanie się priorytetem.
Firmy będą inwestować w rekrutację i rozwój pracowników o wysokiej wydajności. Zatrudnianie takich osób pozwala szybciej zrekompensować ponoszone koszty, zwłaszcza w branżach wymagających specjalistycznej wiedzy i silnej walki o talenty.
Jakie zmiany zajdą w zasadach Małego ZUS plus w 2026 roku?
Od 2026 roku Mały ZUS Plus przejdzie istotne zmiany, które wpłyną na warunki korzystania z ulg dla najmniejszych przedsiębiorców. Najważniejsza z nich to skrócenie wymaganej przerwy z dotychczasowych 36 do 24 miesięcy. W praktyce oznacza to, że osoby, które utraciły preferencyjne składki, będą mogły szybciej, bo już po dwóch latach, ponownie przystąpić do programu.
Kolejna nowość to większa swoboda w powrocie do ulgi. Od teraz ponowne przystąpienie do Małego ZUS Plus będzie możliwe w dowolnym miesiącu po upływie 24-miesięcznej przerwy – nie trzeba będzie już czekać do początku nowego roku. Takie rozwiązanie pozwoli przedsiębiorcom lepiej dopasować moment powrotu do własnej kondycji finansowej.
Zmiany obejmują także doprecyzowanie zasad liczenia okresów 36 i 60 miesięcy niezbędnych do zakwalifikowania się do programu. Nowe przepisy jasno określą, które miesiące wchodzą w skład tych limitów, co pozwoli uniknąć nieporozumień oraz ułatwi weryfikację uprawnień do ulgi.
Uaktualnieniu ulegnie ponadto sposób obliczania składek. Mechanizm naliczania zostanie lepiej dopasowany do obecnych realiów gospodarczych, co może wpłynąć na wysokość miesięcznych opłat dla wielu mikroprzedsiębiorców. W efekcie część firm zauważy zmianę w swoich zobowiązaniach wobec ZUS.
Planowane jest również uproszczenie procesu rozliczania preferencyjnych składek. ZUS zamierza wdrożyć przejrzystszy system raportowania oraz wyliczania należności, co powinno ograniczyć liczbę pomyłek i ułatwić samodzielne rozliczenia. Poprawie mają ulec także narzędzia informatyczne obsługujące program.
Warto mieć na uwadze, że wraz z wdrożeniem tych zmian można spodziewać się zaostrzenia kontroli prawidłowości korzystania z ulgi. ZUS zapowiada uważniejsze monitorowanie rozliczeń, zwłaszcza w zakresie zgłaszanych przychodów, które są podstawą ustalania wysokości składek. Przedsiębiorcy powinni więc zadbać o rzetelność swoich dokumentów.
Zapowiadane zmiany wpisują się w szerzej zakrojoną reformę systemu ubezpieczeń społecznych, której celem jest:
- lepsze dopasowanie składek do aktualnych potrzeb gospodarczych i demograficznych,
- stworzenie bardziej korzystnych warunków działalności dla najmniejszych firm.
Jakie są największe obawy przedsiębiorców związane z podwyżką składek ZUS w 2026 roku?
Prognozowana podwyżka składek ZUS w 2026 roku wywołuje niepokój zwłaszcza wśród właścicieli małych oraz średnich przedsiębiorstw. Według badań aż 30% szefów firm postrzega rosnące zobowiązania wobec ZUS jako jedno z głównych zagrożeń dla prowadzonej działalności.
Najczęściej wymieniane obawy dotyczą:
- spadku opłacalności biznesu,
- zachowania płynności finansowej,
- konieczności ograniczania zatrudnienia,
- problemów z prognozowaniem przyszłych kosztów,
- osłabienia konkurencyjności wobec dużych firm.
Spadek opłacalności wynika ze wzrostu comiesięcznej składki o ponad 150 zł oraz wyższego obciążenia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, co bezpośrednio przekłada się na mniejsze zarobki. Szczególnie dotkliwe jest to dla właścicieli mikrofirm i jednoosobowych działalności, gdzie niemal całość przychodów pochłaniają już stałe koszty.
Obawy o płynność finansową są związane z dodatkowymi rocznymi wydatkami sięgającymi nawet 1800 zł na pracownika. W połączeniu ze wzrostem płacy minimalnej oraz rosnącymi rachunkami za energię i materiały, przedsiębiorcy doświadczają narastającej presji finansowej, co skutkuje trudnościami z terminowym opłacaniem zobowiązań i częstszym sięganiem po kredyty obrotowe.
Sektory sezonowe i firmy z niestabilnymi przychodami szczególnie boją się popadnięcia w zadłużenie wobec ZUS, ponieważ każda podwyżka składek kończy się wzrostem liczby zaległości i naliczaniem odsetek karnych, co może prowadzić do poważnych kłopotów finansowych.
Konieczność ograniczania zatrudnienia to kolejna istotna obawa. Z badań wynika, że aż jedna czwarta małych firm rozważa redukcję etatów lub przejście na model współpracy B2B, co wywołuje niepewność zarówno u pracodawców, jak i pracowników.
W przypadku mikroprzedsiębiorstw działających w branżach o niskiej marży, takich jak handel detaliczny czy drobne usługi, podwyżki składek są wyjątkowo dotkliwe. W regionach o ograniczonej sile nabywczej klientów podniesienie cen grozi spadkiem zainteresowania i poważnymi problemami finansowymi.
Wielu przedsiębiorców ogranicza lub wstrzymuje plany rozwojowe, takie jak modernizacja sprzętu, poszerzenie oferty czy inwestycje w szkolenia. Aż 37% przedsiębiorców wynika z branżowych ankiet planuje odłożyć lub zrezygnować z tych działań, aby poradzić sobie z nowymi kosztami.
Brak przewidywalności zmian w systemie składek również budzi duży niepokój. Częste nowelizacje prawa i niedostateczna informacja ze strony państwa utrudniają planowanie wydatków na kolejne lata.
Rosnące składki to także poważne wyzwanie dla nowych firm i młodych przedsiębiorców. Co piąta osoba planująca własny biznes odwleka start właśnie z powodu perspektywy wysokich kosztów prowadzenia działalności.
Mniejsze firmy rodzinne i mikroprzedsiębiorstwa boją się osłabienia swojej konkurencyjności wobec dużych korporacji. Podwyżki stanowią znacznie większe obciążenie dla ich budżetów, podczas gdy większe firmy łatwiej absorbują dodatkowe koszty i mogą swobodniej kształtować ceny czy warunki współpracy na rynku.
