Czy Unia i Polska zawieszą VAT? Żądanie doradcy Trumpa zaskakuje
Peter Navarro naciska na zniesienie VAT-u dla amerykańskich produktów
Peter Navarro, doradca prezydenta Donalda Trumpa, zaproponował zniesienie podatku VAT w Unii Europejskiej oraz usunięcie ograniczeń w sprzedaży amerykańskiej kukurydzy i mięsa. Jego sugestia wywołała burzliwe dyskusje wśród ekspertów, którzy niemal jednomyślnie uznali ją za niewykonalną.
Navarro twierdzi, że europejski system VAT tworzy bariery dla eksportu amerykańskich produktów, zwłaszcza rolnych, takich jak:
- kukurydza,
- mięso.
Według niego rezygnacja z tego podatku mogłaby otworzyć europejski rynek na towary z USA oraz poprawić bilans handlowy między Europą a Stanami Zjednoczonymi.
Reakcje ekspertów: Czy to w ogóle możliwe?
Adam Bartosiewicz: VAT to fundament budżetu, nierealne zmiany
Adam Bartosiewicz, profesor Uniwersytetu im. Jana Długosza w Częstochowie i ekspert podatkowy, podkreśla, że VAT stanowi podstawowe źródło dochodów państw członkowskich. „VAT to filar budżetów w Unii Europejskiej. Jego likwidacja mogłaby doprowadzić do katastrofy w finansach publicznych” — zauważa Bartosiewicz.
Ekspert zaznacza również, że VAT wspiera funkcjonowanie wspólnego rynku, a brak tego mechanizmu mógłby poważnie zaszkodzić gospodarce całej Unii.
Daniel Więckowski: VAT nie blokuje handlu USA–UE
Daniel Więckowski, doradca podatkowy z LTCA, wskazuje, że amerykańskie firmy już teraz korzystają z pewnych ułatwień w Europie. Na przykład:
- umowy międzynarodowe pozwalają na stosowanie stawki 0% VAT przy dostawach dla armii USA,
- przywileje te są dostępne wyłącznie dla Stanów Zjednoczonych.
— Zniesienie VAT jest tak samo realne, jak przeniesienie Białego Domu do Chicago — komentuje Więckowski z lekką ironią.
VAT w Polsce: ogromne wpływy do budżetu państwa
VAT generuje blisko połowę dochodów państwa
Podobnie jak inne kraje UE, Polska korzysta na podatku VAT w ogromnym stopniu. W 2024 roku wpływy z VAT w Polsce wyniosły 287,7 mld zł, co stanowiło niemal połowę wszystkich dochodów podatkowych kraju.
Bez tego źródła konieczne byłyby:
- drastyczne cięcia wydatków publicznych,
- wprowadzenie nowych podatków, co wydaje się mało realne.
VAT kontra podatek obrotowy w USA: różnice kluczowe
Jak działa VAT, a jak podatek obrotowy?
Choć w Stanach Zjednoczonych nie ma podatku VAT, istnieje podobny mechanizm — sales tax, czyli podatek od sprzedaży. Różnice między tymi systemami są jednak znaczące:
- VAT nalicza się na każdym etapie produkcji, od wytwórcy po sprzedawcę detalicznego,
- sales tax obejmuje jedynie końcowy etap sprzedaży, gdy produkt trafia do konsumenta.
Daniel Więckowski zauważa, że nawet Kanada, sąsiad USA, z powodzeniem wdrożyła system podobny do VAT.
VAT a handel międzynarodowy: bariera czy nie?
VAT nie utrudnia wymiany handlowej z USA?
Eksperci stanowczo odrzucają tezę, że podatek VAT blokuje handel między USA a Unią Europejską.
Adam Bartosiewicz wyjaśnia, że funkcjonowanie VAT różni się od ceł. „Produkt z USA obciążony VAT-em jest traktowany identycznie jak towary europejskie sprzedawane na rynku UE. To standardowa praktyka w handlu międzynarodowym” — tłumaczy Bartosiewicz.
Daniel Więckowski dodaje, że amerykańskie firmy mogą korzystać z:
- przedstawicieli podatkowych, co znacznie upraszcza rozliczenia VAT,
- jednak brak wzajemności sprawia, że przedsiębiorstwa z USA nie mogą odzyskiwać VAT-u zapłaconego w Europie.
