Dlaczego UE zdecydowała się na zakaz nieautoryzowanego treningu AI?
Unia Europejska postanowiła zakazać nieautoryzowanego trenowania sztucznej inteligencji w odpowiedzi na coraz większe zaniepokojenie kwestiami związanymi z ochroną prywatności i zagrożeniami wynikającymi z niekontrolowanego rozwoju tej technologii. Ten krok stanowi element szerszego planu, którego celem jest zapewnienie odpowiedzialnego rozwoju AI zgodnie z wartościami uznawanymi w Europie.
Najważniejszym powodem wprowadzenia tego zakazu jest ochrona danych osobowych. Sztuczna inteligencja uczy się, analizując ogromne ilości informacji, które nierzadko zawierają prywatne dane użytkowników. Brak zgody na ich wykorzystanie podczas treningu AI narusza zarówno przepisy RODO, jak i prawo do prywatności. Europejscy urzędnicy zauważyli, że wiele firm pozyskuje dane z internetu, często nie mając zgody osób, których one dotyczą.
Bezpieczeństwo sztucznej inteligencji to kolejny istotny argument za wprowadzeniem nowych regulacji. Modele budowane bez właściwego nadzoru mogą działać w sposób nieprzewidywalny, być pełne błędów lub łatwo poddawać się manipulacjom. Brak autoryzacji w procesie trenowania zwiększa ryzyko stworzenia AI wykorzystywanej w szkodliwych celach, na przykład do rozpowszechniania dezinformacji lub przeprowadzania ataków cybernetycznych. Dlatego Unia pracuje nad przepisami wymuszającymi wdrażanie odpowiednich środków bezpieczeństwa podczas opracowywania i trenowania systemów AI.
Nie mniej ważna pozostaje kwestia etyki w rozwoju sztucznej inteligencji. Unia Europejska kładzie nacisk na przejrzystość, równość i poszanowanie godności ludzkiej. Trening modeli AI bez odpowiednich zezwoleń często odbywa się bez dbałości o te standardy, co zwiększa ryzyko powstania rozwiązań dyskryminujących lub nieprzejrzystych. Zakaz nieuprawnionego trenowania ma zagwarantować, że technologie te powstają z poszanowaniem wysokich norm etycznych.
Zgodnie z nowymi przepisami przedsiębiorstwa muszą spełniać następujące wymagania:
- szczegółowo dokumentować źródła danych wykorzystywanych do trenowania AI,
- uzyskiwać niezbędne zgody na wykorzystanie danych,
- wprowadzać rozwiązania zapewniające zgodność procesów z regulacjami dotyczącymi ochrony danych oraz normami etycznymi.
Za lekceważenie tych obowiązków grożą wysokie kary finansowe, mogące sięgnąć nawet 6% światowych przychodów firmy w skali roku.
Wprowadzenie zakazu to tylko część szeroko zakrojonej polityki UE mającej na celu wytyczenie globalnych standardów w zakresie regulacji sztucznej inteligencji. Tymi działaniami Europa stara się stworzyć przestrzeń, gdzie nowatorskie technologie będą rozwijane w sposób odpowiedzialny i korzystny społecznie, bez naruszania podstawowych praw oraz wartości.
Co oznacza wprowadzenie przez UE kodeksu zakazującego nieautoryzowanego treningu AI?
Unia Europejska wprowadziła nowy kodeks, który zabrania trenowania modeli sztucznej inteligencji bez stosownych uprawnień. To zdecydowany krok pokazujący zmianę w podejściu do rozwijania oraz używania AI na obszarze Wspólnoty. Od tej pory wszelkie działania dotyczące uczenia maszynowego będą mogły być prowadzone wyłącznie w zgodzie z obowiązującym prawem i po uprzednim uzyskaniu wymaganych zezwoleń.
Nowe przepisy nakładają na firmy oraz instytucje konieczność posiadania pełnego prawa do danych wykorzystywanych podczas trenowania AI. Dotychczas typowe było pozyskiwanie informacji z internetu bez upewniania się, czy można je legalnie stosować – obecnie taka praktyka została wyraźnie zakazana.
Wprowadzone regulacje przewidują:
- system nadzoru nad procesami szkolenia sztucznej inteligencji,
- możliwość unijnych organów sprawdzania zgodności działalności firm z przepisami,
- analizowanie źródeł wykorzystywanych zbiorów danych,
- wprowadzenie mechanizmów raportowania i audytu,
- zwiększenie przejrzystości w branży AI.
Kodeks jednoznacznie wskazuje, kto odpowiada za naruszenia. Przedsiębiorstwa zajmujące się rozwojem sztucznej inteligencji muszą liczyć się z prawną odpowiedzialnością za korzystanie z nieuprawnionych danych. W efekcie podmioty, które do tej pory działały na pograniczu prawa, staną w obliczu realnych konsekwencji.
Wprowadzono również jasno określone procedury autoryzacji treningów AI:
- firmy muszą wdrożyć oficjalne ścieżki uzyskiwania zgód na wykorzystywanie danych,
- prowadzić szczegółową dokumentację,
- regularnie monitorować zgodność swoich działań z ustawodawstwem.
Tego typu zmiany wymuszają przekształcenia w funkcjonowaniu zespołów odpowiedzialnych za rozwój rozwiązań AI.
Warto podkreślić, że nowe prawo sprzyja współpracy ponad granicami państw. Europejskie agencje koordynują swoje działania, umożliwiając skuteczniejsze kontrolowanie firm operujących na terenie kilku krajów równocześnie.
Kodeks ten wpisuje się w szersze unijne działania mające na celu ustanowienie międzynarodowych standardów etycznych dla rozwoju technologii AI. Europa, wyprzedzając resztę świata pod względem złożoności regulacji, chce stać się liderem w odpowiedzialnym wdrażaniu sztucznej inteligencji i wywierać nacisk na pozostałych uczestników globalnego rynku nowych technologii.
