/

Finanse
Nie dostarczono tekstu ani słowa kluczowego do analizy. Proszę przesłać tekst artykułu oraz słowo kluczowe, aby móc wygenerować odpowiedni tytuł.

Nie dostarczono tekstu ani słowa kluczowego do analizy. Proszę przesłać tekst artykułu oraz słowo kluczowe, aby móc wygenerować odpowiedni tytuł.

26.01.202606:50

62 minut

Udziel odpowiedzi na pytania

Środki na Twoim koncie nawet w 21 dni

logo google

4,5/2885 opinii

Twoje dane są u nas bezpieczne

Na żywo

Zyskaj najlepsze warunki kredytu – sprawdź ofertę!

Świadomość i ryzyko inwestowania w kryptowaluty w Polsce

Znajomość kryptowalut wśród Polaków stale rośnie. W 2024 roku pojęcie to było już znane ponad 70% dorosłych obywateli, a rok później odsetek ten wzrósł do około 75%. Polska wyróżnia się na arenie międzynarodowej pod względem świadomości istnienia cyfrowych aktywów. Co istotne, 12% mieszkańców kraju ma lub miało doświadczenie z inwestowaniem w kryptowaluty, co przekracza średnią światową.

Mimo dużej wiedzy o istnieniu kryptowalut, wiele osób ma ograniczone rozeznanie w zakresie ryzyka związanego z inwestowaniem w cyfrowe aktywa. Badania pokazują, że inwestorzy często niedoszacowują zagrożeń i postrzegają kryptowaluty jako mniej ryzykowne od tradycyjnych narzędzi finansowych. Tymczasem ta opinia nie oddaje faktycznych, bardzo dużych wahań cen oraz niepewności rynku kryptowalut.

Dystans pomiędzy popularnością kryptowalut a zrozumieniem ich konsekwencji wymaga uwagi. Brak świadomości w zakresie:

  • dynamicznych zmian cen,
  • możliwych modyfikacji przepisów prawnych,
  • zagrożeń technologicznych,
  • może prowadzić do poważnych strat finansowych.

Szczególnie mylące jest przekonanie, że kryptowaluty wiążą się z mniejszym ryzykiem niż tradycyjne inwestycje, choć fakty temu przeczą.

Wzrost zainteresowania inwestowaniem w kryptowaluty wymaga szerokiej edukacji finansowej. Osoby planujące aktywność na rynku powinny znać nie tylko podstawy:

  • mechanizmów kształtowania wartości kryptowalut,
  • popytu na digitalne aktywa,
  • ale też kwestie techniczne,
  • prawne,
  • oraz podatkowe.

Taka wiedza pozwala lepiej poruszać się w polskich realiach rynkowych.

Zaangażowanie Polaków w kryptowaluty jest znaczące, lecz wymaga solidnego wsparcia edukacyjnego. Kluczowe znaczenie mają tutaj:

  • instytucje finansowe,
  • organy nadzorcze,
  • stowarzyszenia branżowe.

Rozwijanie świadomości zagrożeń umożliwi odpowiedzialne uczestnictwo w dynamicznym i wymagającym segmencie rynku kryptowalut.

Polska wyróżnia się wysoką świadomością kryptowalut, co wynika z rosnącej liczby aktywnych uczestników rynku cyfrowych aktywów. Coraz więcej osób decyduje się lokować swoje środki w tego typu instrumenty, co sprzyja popularyzacji wiedzy o walutach wirtualnych.

Kluczowe czynniki wpływające na tę sytuację to:

  • struktura demograficzna inwestorów – głównie młodzi mężczyźni w wieku 18-34 lat, otwarci na nowoczesne technologie i chętni do podejmowania ryzyka,
  • wizja szybkich i wysokich zysków, szczególnie na podstawie historycznych wzrostów wartości Bitcoina i innych cyfrowych aktywów,
  • dostępność polskojęzycznych platform i niskie wymagania kapitałowe, które ułatwiają rozpoczęcie inwestowania,
  • media i aktywność influencerów finansowych, tworzące przestrzeń do wymiany opinii i doświadczeń,
  • różnice między pokoleniami – młodsze generacje znacznie częściej wybierają inwestycje w kryptowaluty, a ich zaangażowanie w sieci promuje wiedzę o tym rynku.

Dzięki tym czynnikom inwestowanie w kryptowaluty w Polsce staje się coraz bardziej popularne i dostępne dla szerokiego grona użytkowników.

Wielu polskich inwestorów kryptowalutowych nie docenia zagrożeń, które niosą ze sobą cyfrowe aktywa. Aż 62% uważa je za tak samo bezpieczne lub nawet mniej ryzykowne niż klasyczne instrumenty finansowe, takie jak akcje czy obligacje. Tymczasem statystyki jasno pokazują, że kursy kryptowalut zmieniają się znacznie gwałtowniej niż ceny tradycyjnych aktywów.

Wiek odgrywa tu kluczową rolę — większość inwestorów to osoby w wieku od 18 do 34 lat. Młodsi inwestorzy wykazują się większą gotowością do podejmowania ryzyka, często licząc na wysokie zwroty. Badania psychologiczne potwierdzają, że w tej grupie skłonność do ryzykownych decyzji jest największa, dlatego tak chętnie angażują się w świat kryptowalut.

Źródła wiedzy inwestorów często pozostawiają wiele do życzenia. Znaczna część opiera swoje decyzje na niesprawdzonych informacjach, takich jak:

  • media społecznościowe,
  • grupy online promujące wyłącznie pozytywne aspekty inwestycji,
  • przekazy influencerów skupiających się na korzyściach, pomijając ryzyko,
  • fora internetowe pełne historii o spektakularnych sukcesach.

Tak jednostronny przekaz powoduje, że uwaga inwestorów skupia się głównie na szansach, a nie na zagrożeniach.

Warto zwrócić uwagę na mechanizm zwany efektem potwierdzenia, który polega na selektywnym wybieraniu informacji pasujących do własnych przekonań. Polscy inwestorzy, zwłaszcza ci z pierwszymi sukcesami, często pomijają ostrzeżenia i szukają tylko dowodów potwierdzających ich decyzje.

Wysoka zmienność kryptowalut nie jest powszechnie odbierana jako ryzyko — dla wielu to szansa na zysk. Nawet dzienne wahania wartości przekraczające 10% nie budzą specjalnego niepokoju, podczas gdy na tradycyjnym rynku podobne ruchy wywoływałyby obawy. Sprawia to, że świadomość realnych zagrożeń jest ograniczona.

Bagatelizowane jest również ryzyko regulacyjne. Modyfikacje prawa, takie jak zmiany podatkowe czy wymogi dla giełd, mogą znacząco wpłynąć na wycenę i płynność cyfrowych aktywów. Mimo to tylko 28% inwestorów uwzględnia ten czynnik w ocenie ryzyka.

Dlaczego Polacy potrzebują lepszej edukacji na temat ryzyka inwestowania w kryptowaluty?

W Polsce rośnie potrzeba lepszej edukacji dotyczącej ryzyka związanego z inwestowaniem w kryptowaluty. Choć coraz więcej osób słyszało o cyfrowych walutach, niewielu rozumie zasady funkcjonowania tego rynku, co często prowadzi do nieprzemyślanych decyzji i poważnych strat finansowych.

Kluczowym wyzwaniem jest ogromna nierównowaga informacyjna. Inwestorzy korzystają z różnych źródeł wiedzy, lecz ich jakość bywa wątpliwa. Wiarygodne materiały edukacyjne stanowią zaledwie ułamek dostępnej puli, podczas gdy większość stanowią nieprofesjonalne kanały przekazujące subiektywne lub mylące treści.

Rynek kryptowalut to także arena nasilających się oszustw. W ciągu roku liczba wyłudzeń i scamów wzrosła niemal o 40%. Przestępcy wykorzystują niewiedzę Polaków, zachęcając do inwestycji w nieistniejące projekty czy fałszywe tokeny. W 2023 roku ponad 8 tysięcy osób straciło przeszło 120 milionów złotych – wynika z raportu KNF.

Brak przystępnej i jasnej komunikacji o możliwych stratach sprawia, że wielu inwestorów przystępuje do rynku bez świadomości ryzyka. Tylko co piąty potrafi ocenić zmienność i stopień zagrożenia. Jeszcze bardziej niepokoi fakt, że dwie na pięć osób lokują w kryptowalutach ponad jedną trzecią swoich oszczędności.

Aby poprawić sytuację, konieczne są szeroko zakrojone zmiany w edukacji finansowej, skupione na bezpieczeństwie i dobrostanie inwestorów. Kluczowe jest stworzenie jasnych standardów prezentowania danych o ryzyku oraz ułatwienie dostępu do specjalistycznych, sprawdzonych materiałów. Osoby kończące kursy renomowanych instytucji inwestują nawet o 40% ostrożniej i popełniają mniej kosztownych błędów.

Nieznajomość zasad dotyczy też aspektów technicznych. Znaczna większość polskich inwestorów nie przestrzega podstawowych zasad ochrony środków – pomijając dwustopniową weryfikację czy aktualizacje oprogramowania, zwiększają ryzyko cyberataków.

Dodatkowo wiele osób nie zna przepisów podatkowych. Ponad 70% inwestujących nie zna szczegółów opodatkowania zysków z kryptowalut, co naraża ich na błędy prawne i komplikacje finansowe.

Zmieniające się przepisy finansowe komplikują proces inwestowania. Niewielu inwestorów śledzi na bieżąco zmiany prawne, a wiedza o wpływie regulacji na aktywa pozostaje niska.

Nie można też zapominać o psychologicznych czynnikach ryzyka. Z badań Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wynika, że trzech na czterech Polaków podejmuje decyzje pod wpływem silnych emocji, takich jak lęk przed przegapieniem okazji czy panika. Zrozumienie tych mechanizmów poprawiłoby jakość wyborów inwestycyjnych.

Podniesienie poziomu wiedzy finansowej wymaga wspólnego wysiłku różnych środowisk: instytucji nadzorczych, placówek edukacyjnych, mediów oraz platform inwestycyjnych. Potrzebny jest kompleksowy system odpowiadający na rzeczywiste potrzeby Polaków i specyfikę rynku cyfrowych walut.

Jakie są prognozy dotyczące przyszłego zainteresowania inwestowaniem w kryptowaluty w Polsce?

Prognozy wskazują na stały wzrost zainteresowania inwestycjami w kryptowaluty w Polsce do 2026 roku, z przewidywanym wzrostem liczby aktywnych inwestorów o 30–35%. Główne czynniki wpływające na ten trend to:

  • Polska przewyższa światową średnią popularności kryptowalut,
  • 12% obywateli ma doświadczenie inwestycyjne w branży,
  • młodzi mężczyźni (18–34 lata) wykazują największą gotowość do ryzyka w inwestycjach,
  • regulacje MiCA zwiększą bezpieczeństwo i zaufanie inwestorów,
  • rośnie popularność funduszy i grup inwestycyjnych, szczególnie wśród początkujących,
  • integracja kryptowalut z klasycznymi formami płatności dynamicznie się rozwija,
  • 35% inwestorów do 2025 r. będzie korzystać z zaawansowanych narzędzi analitycznych i doradztwa,
  • rynek cechuje się cyklicznością, która przyciąga nowych uczestników podczas wzrostów,
  • niemal 25% polskich banków planuje wprowadzić usługi powiązane z cyfrowymi aktywami.

Regulacje MiCA będą kluczowym czynnikiem stabilizującym rynek: uporządkują funkcjonowanie przedsiębiorstw kryptowalutowych, zwiększając poczucie bezpieczeństwa, ale mogą też ograniczyć dostęp do niektórych produktów i usług. Według badań Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie aż 76% specjalistów finansowych uważa, że jasne przepisy zwiększą zaufanie instytucji do sektora.

Zainteresowanie formami zbiorowego inwestowania, jak fundusze i grupy inwestorów, rośnie, szczególnie wśród osób rozpoczynających przygodę z cyfrowym rynkiem, które szukają sposobów na ograniczenie ryzyka i profesjonalne wsparcie. W 2023 roku ponad 15% nowych użytkowników wybrało tę formę inwestycji.

Integracja kryptowalut z tradycyjnymi metodami płatności jest dynamiczna — w Polsce liczba punktów akceptujących kryptotransakcje wzrosła o 120% w ostatnim półtora roku. To znacząco zwiększa ich użyteczność i zachęca do korzystania z nich nie tylko do spekulacji, lecz także codziennych wydatków.

Profesjonalizacja rynku postępuje — do 2025 roku 35% inwestorów będzie korzystać z zaawansowanych narzędzi analitycznych i doradców, co oznacza wzrost o 15 punktów procentowych względem obecnego stanu, według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Cykliczny charakter rynku kryptowalut sprzyja pojawianiu się fal zainteresowania szczególnie podczas wzrostów cen, przez co spodziewane są kolejne okresy napływu nowych inwestorów.

Również polskie instytucje finansowe dostrzegają potencjał kryptowalut; niemal co czwarty bank planuje wprowadzenie usług związanych z cyfrowymi aktywami, co znacząco ułatwi dostęp i popularyzację inwestycji kryptowalutowych wśród szerokiego grona klientów.

Świadomość kryptowalut wśród Polaków

Zainteresowanie kryptowalutami w Polsce stale rośnie. W 2025 roku aż trzy czwarte dorosłych potrafi wskazać, czym są cyfrowe waluty, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem. Polska znajduje się w europejskiej czołówce pod względem znajomości nowoczesnych form pieniądza.

Najczęściej kryptowaluty wybierają młodzi mężczyźni w wieku 18-34 lat. To oni aktywnie inwestują w cyfrowe aktywa i dzielą się swoimi doświadczeniami w mediach społecznościowych, co pomaga rozpowszechniać wiedzę o rynku kryptowalut.

Mimo rosnącej świadomości, badania pokazują ważne braki wiedzy. Aż 82% osób znających podstawowe terminy nie potrafi wyjaśnić zasad działania technologii blockchain. To wyzwanie dla osób propagujących rzetelną edukację na temat cyfrowych finansów.

Wciąż niewielu potrafi realnie ocenić ryzyko związane z inwestycjami w kryptowaluty. Badania Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu wskazują, że tylko co czwarta osoba świadoma istnienia kryptowalut dostrzega związane z nimi zagrożenia.

Kolektywne inwestowanie zdobywa coraz większą popularność. W 2024 roku liczba osób uczestniczących we wspólnych inwestycjach w cyfrowe aktywa wzrosła o niemal połowę w porównaniu z rokiem poprzednim. Dla wielu jest to atrakcyjniejsza i mniej ryzykowna forma wejścia na rynek kryptowalut.

Polacy rozwijają się pod względem technologii i stosowania cyfrowych walut, jednak dominującym motywem pozostaje spekulacja. Zaledwie 8% użytkowników kryptowalut wykorzystało je do zapłaty za produkty lub usługi.

Widoczne są znaczące różnice pokoleniowe:

  • dziewięciu na dziesięciu młodych dorosłych zna temat kryptowalut,
  • wśród osób powyżej 56 roku życia odsetek ten spada poniżej 40%,
  • co ukazuje wyraźny podział w adaptacji nowych technologii finansowych.

W europejskich porównaniach Polska prezentuje się bardzo korzystnie. Mieszkańcy naszego kraju wyprzedzają Niemców i Francuzów pod względem świadomości kryptowalut, choć wciąż pozostajemy za liderami takimi jak Estonia czy Szwajcaria. To dowód na konsekwentne budowanie pozycji Polski w zakresie finansowych innowacji w Europie.

Dlaczego Polacy nie rozumieją ryzyka kryptowalut?

Polscy inwestorzy zainteresowani kryptowalutami często działają bez odpowiedniej wiedzy. Z danych Narodowego Banku Polskiego wynika, że aż 67% z nich nie posiada rzetelnych informacji merytorycznych, co wpływa na jakość ich decyzji inwestycyjnych.

Jednym z głównych problemów jest rozminięcie oczekiwań z rzeczywistością. Badania Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu pokazują, że 62% Polaków uważa kryptowaluty za mniej ryzykowne niż tradycyjne instrumenty finansowe. Tymczasem zmienność cen Bitcoina czy Ethereum może być nawet pięciokrotnie wyższa niż zmienność akcji.

Sytuację utrudnia również niejasne i niepełne prawo dotyczące kryptowalut w Polsce. Brak przejrzystych regulacji powoduje, że 83% inwestorów ignoruje ryzyko związane z możliwymi zmianami prawnymi. Nowe przepisy, zwłaszcza w zakresie podatków czy ograniczeń handlowych, mogą znacząco wpłynąć na wartość cyfrowych aktywów.

Bezpieczeństwo technologiczne również stanowi istotne wyzwanie. Raport NASK wskazuje, że aż 75% użytkowników platform kryptowalutowych nie korzysta z podstawowych zabezpieczeń, takich jak dwustopniowe uwierzytelnianie. Dodatkowo 41% nie chroni prywatnych kluczy dostępu, co zwiększa ryzyko kradzieży środków.

Obraz rynku przedstawiany w polskim internecie jest często jednostronny. Komisja Nadzoru Finansowego zauważa, że 85% treści online skupia się na potencjalnych zyskach, a ryzyko schodzi na dalszy plan, co wprowadza w błąd mniej doświadczonych inwestorów.

Na problemy z rozumieniem ryzyka wpływa także niski poziom edukacji finansowej. Tylko 23% Polaków deklaruje, że zdobywa podstawowe informacje przed inwestycją w kryptowaluty, zaś większość polega na rekomendacjach z portali społecznościowych lub opinii znajomych, które często nie są rzetelne.

Mimo rosnącej popularności znaczna grupa użytkowników nie rozumie zasad działania cyfrowych walut. Według badania FinTech Poland, 42% inwestuje więcej niż może sobie pozwolić, co naraża ich na wysokie straty.

Dodatkowo panuje nieufność do tradycyjnych instytucji finansowych. Połowa inwestorów ignoruje ostrzeżenia KNF czy NBP, traktując je jako przeszkodę zamiast wskazówki dotyczące potencjalnych zagrożeń.

Czy kryptowaluty są postrzegane jako aktywa o niskim ryzyku w Polsce?

W Polsce kryptowaluty często uchodzą za bezpieczne aktywa, choć ich prawdziwe oblicze jest znacznie bardziej złożone. Z badania Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu wynika, że aż 62% inwestorów nad Wisłą postrzega je jako równie lub mniej ryzykowne niż klasyczne instrumenty finansowe, takie jak akcje czy obligacje — co jednak mija się z rynkowymi faktami.

Takie spojrzenie na ryzyko wynika z kilku przyczyn:

  • 85% treści w polskich mediach społecznościowych i serwisach tematycznych skupia się niemal wyłącznie na potencjalnych zyskach, pomijając lub bagatelizując realne zagrożenia,
  • jednostronna narracja szczególnie silnie wpływa na młodych inwestorów, dominujących w polskim segmencie kryptowalut,
  • 78% inwestujących cyfrowo wcale nie sprawdza dotychczasowej zmienności kursów. Ceny Bitcoina czy Ethereum mogą zmienić się nawet o 10–15% w ciągu jednego dnia, podczas gdy na tradycyjnych giełdach takie ruchy są rzadkością.

W przeciwieństwie do rynku akcji, gdzie przy dużych skokach cen natychmiast reagują instytucje nadzorcze, rynek kryptowalut pozostaje mniej regulowany i bardziej niestabilny.

Sondaże Instytutu Badań Rynkowych wskazują, że ponad połowa polskich inwestorów kryptowalutowych wymienia co najwyżej dwa zagrożenia związane z tym rynkiem, podczas gdy średnio są w stanie wymienić pięć potencjalnych korzyści. Ta dysproporcja pokazuje, że plusy zdecydowanie przesłaniają minusy.

Poczucie bezpieczeństwa rośnie zwykle po pierwszych zyskach. Efekt potwierdzenia, czyli tendencja do szukania informacji zgodnych z własnymi przekonaniami, powoduje, że inwestorzy, którzy szybko osiągnęli sukcesy, zaczynają lekceważyć sygnały ostrzegawcze. Według Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych, aż 67% z nich zwiększa zaangażowanie finansowe po udanych trzech miesiącach, nie zwracając większej uwagi na ryzyko.

Nie bez znaczenia są także aspekty prawne i podatkowe:

  • ponad 70% inwestorów nie zna szczegółów rozliczania podatku od zysków z kryptowalut,
  • ignorowanie tych kwestii naraża wielu na niepotrzebne problemy z prawem.

Zagrożenia technologiczne to kolejny istotny element:

  • ataki hakerskie i utrata dostępu do portfela cyfrowego są znacznie częstsze niż mogłoby się wydawać,
  • 75% polskich użytkowników nie korzysta z podstawowych zabezpieczeń, takich jak dwuetapowe uwierzytelnianie, co świadczy o powszechnej lekkomyślności w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Badania psychologiczne Uniwersytetu Warszawskiego wykazują, że młodzi Polacy podejmują skłonność do ryzyka przede wszystkim w odniesieniu do rynku kryptowalut, natomiast przy tradycyjnych inwestycjach wykazują większą ostrożność.

Dominująca narracja oparta na spektakularnych sukcesach, bez odpowiedniej analizy zagrożeń, prowadzi do systematycznego niedoszacowania ryzyka inwestycji cyfrowych. Pilne działania edukacyjne są niezbędne, by zrównoważyć przekaz i umożliwić inwestorom wyrobienie sobie realistycznej opinii o rynku kryptowalut.

Czynniki wpływające na decyzje inwestycyjne

Na decyzje inwestorów w Polsce dotyczące kryptowalut wpływa wiele aspektów — od ekonomicznych, przez społeczne, aż po psychologiczne. Zgodnie z badaniami Polskiego Instytutu Ekonomicznego, zdecydowana większość, bo aż 85% zainteresowanych tą formą lokowania kapitału, podejmuje wybory przede wszystkim z nadzieją na szybki zarobek, tylko nieliczni zagłębiają się w szczegółową analizę wskaźników ekonomicznych czy technologicznych fundamentów projektów.

Charakterystyczną cechą rynku kryptowalut jest duża niestabilność, która nie odstrasza inwestorów, lecz wręcz ich zachęca. Warszawski Instytut Finansowy wskazuje, że 64% uczestników rynku postrzega gwałtowne zmiany cen jako szansę na zysk, a nie zagrożenie. To wyraźna różnica w porównaniu z tradycyjnymi inwestycjami.

Przy analizie różnic pokoleniowych uwagę zwraca niski poziom niechęci do ryzyka wśród młodszych inwestorów:

  • osoby w wieku 18–34 lata wykazują trzykrotnie większą gotowość do odważnych decyzji,
  • niemal trzy czwarte z nich nie waha się zainwestować nawet połowy oszczędności w cyfrowe aktywa,
  • młodsi inwestorzy są bardziej skłonni do ryzykownych posunięć.

Równie ważne są czynniki społeczne. Badania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie pokazują, że 58% respondentów zaczęło inwestować pod wpływem sukcesów znajomych lub presji grupy rówieśniczej, co często działa jak silny impuls do działania.

Obserwujemy też dynamiczny wzrost popularności wspólnego inwestowania — w ciągu roku liczba osób korzystających z kolektywnych platform finansowych wzrosła aż o 145%. Wspólne podejmowanie decyzji daje poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza początkującym inwestorom, którzy obawiają się działać samodzielnie.

Edukacja finansowa odgrywa kluczową rolę w strategii inwestycyjnej. Raport Komisji Nadzoru Finansowego ujawnia, że:

  • osoby po studiach ekonomicznych pięciokrotnie częściej decydują się na dywersyfikację portfela,
  • inwestorzy bez takiego wykształcenia najczęściej wybierają dwie cyfrowe waluty, skupiając się na Bitcoinie i Ethereum,
  • lepsza edukacja przekłada się na bardziej świadome decyzje inwestycyjne.

Dostęp do platform inwestycyjnych jest coraz łatwiejszy — by zacząć inwestować, wystarczy już 50 złotych. Niska bariera wejścia powoduje, że ryzyko jest często lekceważone, a drobne kwoty traktowane jako „pieniądze do przegrania”, co sprzyja śmielszym ruchom.

Warto również uwzględnić wpływ mediów. Dane z Instytutu Monitorowania Mediów pokazują, że pozytywne informacje o kryptowalutach pojawiają się trzykrotnie częściej niż ostrzeżenia, a w okresach wzrostowych ta przewaga rośnie nawet do ośmiu do jednego.

Doświadczenie inwestorów wprowadza większy dystans wobec rynku — spośród osób z ponad trzyletnim stażem 65% ograniczyło inwestycje i przyjęło ostrożniejsze podejście. Najdłużej obecni na rynku są też bardziej sceptyczni wobec obietnic szybkich zysków.

Nie można pominąć roli regulacji — wprowadzenie unijnych przepisów MiCA zostało uznane za krok w dobrą stronę przez 56% badanych, którzy wierzą, że nowe prawo może wprowadzić więcej równowagi. Jednak 38% obawia się, iż nadmierna kontrola spowolni rozwój branży.

Decyzje inwestorów silnie determinują też czynniki psychologiczne, takie jak FOMO (strach przed przegapieniem okazji). Aż 77% respondentów przyznaje, że przynajmniej raz kupiło kryptowaluty pod wpływem tej obawy, szczególnie podczas dynamicznych wzrostów na rynku.

Jakie są czynniki przyciągające młodych Polaków do kryptowalut?

Coraz więcej młodych Polaków decyduje się na inwestowanie w kryptowaluty, co potwierdzają liczne analizy rynkowe. Według raportu Polskiego Stowarzyszenia Bitcoin aż 85% inwestorów zajmujących się tym obszarem to osoby przed 35. rokiem życia. Popularność kryptowalut w tej grupie wynika z wielu powodów — od fascynacji technologią po specyficzne podejście do ryzyka.

To właśnie pociąg do nowoczesnych rozwiązań stanowi jeden z najważniejszych bodźców. Z badań Instytutu Badań Rynkowych wynika, że aż 78% osób w wieku 18–29 lat wskazuje, że to zainteresowanie innowacjami skłoniło ich do zaangażowania się w świat cyfrowych walut. Pokolenie wychowane w cyfrowej rzeczywistości z łatwością przyjmuje nowe możliwości. Technologia blockchain stała się dla nich niemal oczywistym kierunkiem rozwoju branży finansowej.

Osoby młode znane są także z większej odwagi inwestycyjnej. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie pokazują, że przedstawiciele grupy wiekowej 18–34 lata odczuwają obawy związane z ryzykiem trzy razy rzadziej niż ich starsi koledzy po czterdziestce. Co ciekawe, aż 67% młodych ludzi dostrzega w zmienności rynku bardziej szansę na szybkie zarobki niż możliwe zagrożenie.

Perspektywa łatwego wzbogacenia zdecydowanie przyciąga uwagę. Media i różne platformy społecznościowe nieustannie podkreślają sukcesy inwestorów, przez co wielu młodych ludzi wierzy, że osiągnięcie finansowej wolności jest na wyciągnięcie ręki. Z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że aż 81% młodych zwolenników kryptowalut marzy o zwrocie przekraczającym 100% w ciągu roku, choć takie oczekiwania są raczej nierealne.

Wśród nowych trendów wyraźnie widać rosnące zainteresowanie wspólnym inwestowaniem. Tylko w 2023 roku liczba użytkowników grup inwestycyjnych oraz platform do kolektywnego inwestowania poszybowała w górę o 145%. Młodzi szczególnie cenią sobie możliwość dzielenia się doświadczeniami i wspierania się w podejmowaniu decyzji, co wyraźnie zwiększa ich poczucie bezpieczeństwa na dynamicznym rynku.

Nie bez znaczenia pozostaje też niska bariera finansowa na starcie. Już niewielka kwota — rzędu 50 złotych — pozwala spróbować swoich sił w inwestowaniu na polskich giełdach kryptowalutowych. Intuicyjne aplikacje sprawiają, że rozpoczęcie przygody jest wyjątkowo proste, nawet dla osób bez wcześniejszych oszczędności.

Charakterystyczne dla młodych inwestorów jest także elastyczne podejście do inwestowania. Z analiz Warszawskiej Szkoły Ekonomii wynika, że aż 72% osób przed trzydziestką niemal natychmiast reaguje na zmiany trendów, przenosząc środki między różnymi aktywami. Dynamika i brak przywiązania do jednej kryptowaluty są typowe dla tej generacji "finansowych nomadów cyfrowych".

Silny wpływ na decyzje młodych mają również influencerzy oraz media społecznościowe. Z badań Instytutu Monitorowania Mediów wynika, że 64% respondentów przyznało, iż to właśnie media społecznościowe zainspirowały ich do pierwszej inwestycji. Profile poświęcone kryptowalutom przyciągają rzesze fanów, zgromadziły już ponad 1,5 miliona obserwatorów w ciągu zaledwie jednego roku.

Niechęć wobec tradycyjnych form bankowości również napędza ten trend. Badanie Fundacji Polska Bezgotówkowa wykazało, że ponad połowa młodych Polaków nie darzy zaufaniem instytucji finansowych, widząc w nich przestarzałe i skupione na zysku organizacje. Kryptowaluty stają się w tej sytuacji atrakcyjną, pozbawioną centralnej kontroli alternatywą.

Warto też wspomnieć o ogromnej potrzebie niezależności i autonomii. Młodzi są zwolennikami zarządzania swoimi aktywami cyfrowymi bez udziału pośredników. Z raportu „Młodzi Polacy wobec finansów cyfrowych” wynika, że aż 76% osób w przedziale 18–29 lat uznaje samodzielność decyzji za kluczowy aspekt inwestowania w kryptowaluty.

Dlaczego młodsi inwestorzy są bardziej skłonni do ryzyka?

Młodzi inwestorzy wykazują znacznie mniejszy lęk przed ryzykiem niż osoby starsze, co potwierdzają dane Centrum Analiz Finansowych. Według raportu z 2024 roku, ludzie w wieku od 18 do 34 lat akceptują nawet czterokrotnie większe ryzyko niż osoby po 45. roku życia. Różnica ta wynika z połączenia czynników biologicznych, psychologicznych oraz ekonomicznych.

Neurobiologia odgrywa kluczową rolę w podejściu do ryzyka. Badania Polskiej Akademii Nauk pokazują, że u młodszych osób obszary mózgu odpowiedzialne za ocenianie zagrożeń wciąż się rozwijają, natomiast silniejsza jest aktywność części mózgu dążącej do natychmiastowej nagrody. W efekcie młodzi przeceniają potencjalne zyski, a jednocześnie nie doceniają realnych zagrożeń.

Na podejście do ryzyka wpływa też etap życia. Młode osoby rzadziej mają zobowiązania rodzinne — aż 84% nie musi uwzględniać tego typu odpowiedzialności, co pozwala im inwestować odważniej. Dodatkowo:

  • ponad trzy czwarte uważa, że ewentualne straty nie zagrożą ich bezpieczeństwu finansowemu,
  • 67% zakłada, że długi horyzont inwestycyjny pozwoli nadrobić ewentualne niepowodzenia,
  • tolerują większe wahania wartości portfela dzięki perspektywie nawet czterech dekad aktywności zawodowej.

Brak doświadczenia praktycznego z rynkami finansowymi również wpływa na podejmowanie większego ryzyka. Z badań Uniwersytetu Ekonomicznego w Warszawie wynika, że 71% młodych inwestorów nie doświadczyło poważniejszych załamań rynkowych czy kryzysów gospodarczych, co utrudnia im realistyczną ocenę zagrożeń.

W grupie młodszych inwestorów często pojawia się również efekt FOMO — obawa przed utratą szansy. Aż 83% osób poniżej 30. roku życia przyznaje, że ten czynnik silnie wpływa na ich decyzje inwestycyjne, podczas gdy u starszych jest to znacznie rzadsze zjawisko.

Różnice w ocenie ryzyka technologicznego są również zauważalne. Osoby starsze częściej obawiają się o cyberbezpieczeństwo, natomiast 82% młodych bagatelizuje te zagrożenia, ufając swoim umiejętnościom obsługi nowoczesnych narzędzi finansowych.

Zwykle młodsi inwestorzy mają mniejszy kapitał, co — według badań Narodowego Banku Polskiego — może ich zachęcać do podejmowania bardziej ryzykownych decyzji w nadziei na szybki zysk. Osoby z oszczędnościami poniżej 50 000 zł trzy razy częściej inwestują w aktywa obarczone wysokim ryzykiem.

Brak dużych zobowiązań finansowych, jak kredyty hipoteczne, dotyczy 79% młodych inwestorów, co sprawia, że potencjalne straty są dla nich mniej dotkliwe niż dla osób z większymi obciążeniami.

Interesującym zjawiskiem jest także tzw. „efekt kasyna”. Dla 65% młodych aktywność na rynku kryptowalut to forma rozrywki z możliwością zarobku, a nie solidna strategia finansowa, przez co łatwiej akceptują ponoszone straty.

Wpływ edukacji i regulacji na świadomość

Edukacja finansowa oraz przepisy prawne mają kluczowe znaczenie dla postrzegania inwestycji w kryptowaluty przez Polaków. Według badań OECD, umiejętności finansowe w Polsce są o 17% niższe niż średnia europejska, co wpływa na jakość decyzji inwestycyjnych związanych z cyfrowymi walutami.

Wyraźnie widoczne jest, że wyższy poziom wiedzy finansowej przekłada się na lepsze rozpoznawanie ryzyka inwestycyjnego. Osoby z wykształceniem ekonomicznym są trzykrotnie bardziej skłonne do trafnej oceny ryzyka związanego z kryptowalutami. Dodatkowo badania Centrum Badań Opinii Społecznej pokazują, że uczestnicy specjalistycznych kursów inwestycyjnych o 58% rzadziej uważają kryptowaluty za aktywa mało ryzykowne.

Wyzwanie stanowi również brak jasnych regulacji prawnych na rynku kryptowalut. Przed wejściem w życie unijnego rozporządzenia MiCA aż 76% inwestorów wskazywało niejednoznaczność prawa jako główną przeszkodę w ocenie ryzyka. Badania Uniwersytetu Warszawskiego dowodzą, że tam, gdzie przepisy są klarowne, świadomość zagrożeń rośnie o 42%.

Nowe rozporządzenie MiCA wprowadziło istotne zmiany – już 63% inwestorów dostrzega pozytywne efekty nowych wymogów informacyjnych, które pozwalają lepiej rozumieć funkcjonowanie rynku. To znaczący postęp, gdyż wcześniej tylko 28% inwestujących brało pod uwagę aspekty regulacyjne przy podejmowaniu decyzji.

Komunikacja dotycząca ryzyka nadal pozostaje niewystarczająca. Materiały edukacyjne docierają do zaledwie 23% potencjalnych inwestorów, podczas gdy reklamy skupiające się na potencjalnych zyskach docierają do ponad 85% osób zainteresowanych. Ponadto około 72% młodych inwestorów ignoruje ostrzeżenia instytucji nadzorczych, często uznając je za niezrozumiałe lub przesadzone, zgodnie z raportem Instytutu Edukacji Finansowej.

Inicjatywy niezależnych organizacji mają duże znaczenie dla podnoszenia świadomości. Uczestnicy warsztatów Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych:

  • znacznie lepiej identyfikują zagrożenia, radząc sobie o 43% skuteczniej,
  • częściej przestrzegają zasad dywersyfikacji i zarządzania ryzykiem, zwiększając to o 37%.

Działania edukacyjne muszą być dopasowane do potrzeb młodych inwestorów, którzy najczęściej rozpoczynają przygodę z kryptowalutami. Niestety 68% dostępnych materiałów jest napisanych trudnym, specjalistycznym językiem, co zniechęca początkujących. Analizy Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego pokazują, że ciekawe studia przypadków zwiększają zrozumienie ryzyka aż o 64% w porównaniu z tradycyjnymi metodami nauczania.

Równie ważne jest ujednolicenie informacji o ryzyku. Aktualnie ostrzeżenia na platformach inwestycyjnych różnią się znacznie, co utrudnia porównywanie ofert. Według Komisji Nadzoru Finansowego ujednolicenie tych komunikatów mogłoby zwiększyć świadomość ryzyka o 51%.

Specjaliści podkreślają, że zarówno edukacja, jak i regulacje muszą nadążać za rozwojem rynku i zmieniającymi się nawykami inwestorów. Coraz więcej osób inwestuje w kryptowaluty, dlatego kompleksowy system edukacji finansowej w Polsce jest niezbędny do zwalczania błędnych przekonań o rzekomo niskim ryzyku inwestycji cyfrowych.

Według OECD, kraje z rozwiniętą edukacją finansową podchodzą do inwestycji w kryptowaluty z większą ostrożnością. Na przykład w Estonii – gdzie edukacja finansowa jest stałym elementem programu nauczania – tylko 31% inwestorów uważa kryptowaluty za aktywa mało ryzykowne, podczas gdy w Polsce ta liczba wynosi aż 62%.

Doświadczenia krajów z wcześniejszymi regulacjami potwierdzają, że większa przejrzystość sprzyja rozważniejszemu podejmowaniu decyzji. Badania Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu pokazują, że wprowadzenie obowiązkowych testów wiedzy przed inwestowaniem zmniejszyło liczbę impulsywnych działań niemal o połowę.

Jak edukacja może wpływać na świadomość ryzyka inwestycyjnego w kryptowaluty?

Solidna wiedza finansowa jest niezbędna, aby Polacy mogli lepiej rozumieć ryzyka inwestycji w kryptowaluty. Badania Polskiego Instytutu Analiz Finansowych z 2024 roku wykazały, że osoby po specjalistycznych kursach aż o 54% trafniej identyfikują zagrożenia płynące z tego rynku.

Ważne, by programy edukacyjne obejmowały kilka kluczowych tematów. Warszawskie Centrum Edukacji Finansowej zwraca uwagę na istotę zrozumienia zmienności kursów. Kursanci znacznie częściej – aż o 73% – dostrzegają, że gwałtowne, ponad 15-procentowe wahania wartości kryptowalut są sygnałem poważnego ryzyka, a nie sposobem na szybki zysk.

Umiejętność dywersyfikacji portfela to kolejna korzyść wynikająca z edukacji. Zgodnie z analizą Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych, osoby po kursach:

  • pięć razy częściej rozkładają środki na różne aktywa,
  • aż o 65% rzadziej inwestują więcej niż jedną piątą oszczędności w kryptowaluty,
  • trzykrotnie częściej korzystają z danych historycznych do oceny zmienności przed zakupem.

Przekazywanie wiedzy o ryzyku technologicznym zmienia podejście do cyberbezpieczeństwa. Według raportu NASK, po szkoleniach aż 82% uczestników korzysta z dwustopniowego uwierzytelniania, podczas gdy wśród osób bez edukacji taką ostrożność zachowuje jedynie co czwarty. Świadomość zagrożeń skutecznie zmniejsza prawdopodobieństwo utraty pieniędzy.

Forma nauczania ma kluczowe znaczenie. Wyniki badań Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie wskazują, że materiały bazujące na rzeczywistych przypadkach i historiach osób realnie zwiększają wiedzę o ryzyku aż o 64% skuteczniej niż tradycyjne wykłady. Szczególnie pomocne są przykłady prezentujące zarówno sukcesy, jak i porażki inwestycyjne, które pozwalają spojrzeć na temat znacznie szerzej.

Szkolenia uwzględniające kwestie prawne i podatkowe wpływają na rozsądniejsze podejście do ryzyka. Uczestnicy takich kursów aż o 78% częściej biorą pod uwagę ryzyko wynikające ze zmieniających się przepisów, a znajomość reguł podatkowych ogranicza nieświadome łamanie prawa aż o 81%.

Najlepsze efekty przynoszą praktyczne warsztaty poświęcone analizie danych rynkowych. Według Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego, ich uczestnicy rozpoznają oznaki spekulacji oraz nieuzasadnionych wzrostów cen niemal dwukrotnie skuteczniej, co pozwala unikać inwestowania na szczycie wzrostów.

Instytucje edukacyjne powinny uwzględniać różnorodne oczekiwania odbiorców. Młodsi inwestorzy w wieku 18–34 lata wymagają programów dostosowanych do ich emocjonalnego podejścia do ryzyka. Kursy poświęcone psychologicznym mechanizmom, takim jak FOMO czy efekt potwierdzenia, redukują impulsywne decyzje niemal o połowę.

Nowoczesne narzędzia technologiczne wspierają edukację finansową. Mobilne aplikacje z symulatorami inwestycyjnymi umożliwiają bezstratne eksperymenty i budują rozwagę – aż 59% osób po takich ćwiczeniach podejmuje bardziej przemyślane decyzje inwestycyjne. Większość użytkowników deklaruje także lepsze rozumienie ryzyk po przeprowadzeniu symulacji.

Zainteresowanie kryptowalutami rośnie także na polskich uczelniach. W ostatnich dwunastu miesiącach liczba studentów na zajęciach z blockchain i walut cyfrowych wzrosła o 145%, a edukacja o ryzyku pozwoliła aż 71% słuchaczy lepiej rozpoznawać potencjalne zagrożenia.

Istotne są także inicjatywy organizowane przez banki i domy maklerskie. Uczestnicy takich warsztatów niemal dwukrotnie częściej właściwie oceniają skalę inwestycyjnego zagrożenia niż osoby czerpiące wiedzę głównie z mediów społecznościowych.

Długofalowe korzyści z edukacji są niepodważalne. Według Instytutu Edukacji Ekonomicznej, absolwenci kompleksowych kursów finansowych aż o 76% rzadziej padają ofiarą oszustw i o 82% lepiej radzą sobie w momentach rynkowych kryzysów.

Nauka zmienia też sposób korzystania z informacji. Dzięki szkoleniom inwestorzy trzykrotnie częściej sprawdzają źródła oraz korzystają z opinii ekspertów, co znacznie ogranicza ryzyko podejmowania decyzji na podstawie fałszywych lub zmanipulowanych danych.

Dlaczego efektywna komunikacja o ryzyku nie dociera do inwestorów w Polsce?

W Polsce przekazywanie informacji o ryzyku inwestycyjnym napotyka wiele trudności. 74% polskich inwestorów nie jest świadomych pełnego spektrum zagrożeń związanych z rynkiem kryptowalut, według raportu Uniwersytetu Ekonomicznego w Warszawie z 2024 roku.

Największą barierą jest sposób formułowania komunikatów. Dane Instytutu Edukacji Finansowej wykazują, że 81% ostrzeżeń napisano tak skomplikowanym, prawniczym językiem, iż większość odbiorców ich nie rozumie. Formalny styl zniechęca do czytania, przez co istotne wiadomości łatwo umykają lub są błędnie interpretowane.

Informacje o ryzyku są często rozproszone i niejednolicie przekazywane przez różne instytucje – Komisję Nadzoru Finansowego, Narodowy Bank Polski czy Ministerstwo Finansów. Każda z nich skupia się na innych aspektach, co utrudnia inwestorom uzyskanie pełnego obrazu sytuacji. Z badań Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji wynika, że 68% inwestorów ocenia przekazy urzędów jako niespójne.

Słabo działają również kanały dystrybucji. Państwowe instytucje publikują ostrzeżenia głównie na własnych portalach, które odwiedza jedynie 14% inwestorów kryptowalutowych. Tymczasem aż 86% szuka informacji w mediach społecznościowych i na forach internetowych, gdzie ostrzeżenia pojawiają się rzadko.

Skuteczność komunikatu obniża opóźnione reagowanie – ostrzeżenia często publikowane są już po gwałtownych spadkach notowań, gdy część inwestorów poniosła straty. Analizy Centrum Analiz Finansowych pokazują, że ostrzeżenia wyprzedzające są aż pięciokrotnie skuteczniejsze niż te pojawiające się w reakcji na kryzysy.

Problemem jest też nierównowaga informacji. Media zdecydowanie częściej promują historie o spektakularnych zyskach – pojawiają się one siedmiokrotnie częściej niż komunikaty ostrzegawcze. Sukcesy przyciągają uwagę, a wzmianki o porażkach schodzą na dalszy plan, co zniekształca obraz rynku.

Należy zwrócić uwagę na potrzeby młodszych inwestorów. Badania Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych wskazują, że 79% osób w wieku 18–34 lata woli komunikaty krótkie, konkretne i podane w formie graficznej. Tymczasem 83% ostrzeżeń to długie, rozbudowane teksty, które nie przyciągają ich uwagi.

Brakuje także angażujących form edukacji. Według Fundacji Edukacji Finansowej symulatory inwestycyjne i kalkulatory ryzyka są pięciokrotnie skuteczniejsze niż klasyczne materiały tekstowe, ale stanowią zaledwie niewielki ułamek dostępnych oficjalnie zasobów.

Inwestycjom w kryptowaluty towarzyszą silne emocje, które utrudniają racjonalne postrzeganie zagrożeń. W okresach wzrostu kursów skuteczność ostrzeżeń spada nawet o 68% z powodu efektu FOMO, który skupia uwagę inwestorów niemal wyłącznie na potencjalnych korzyściach.

Dodatkowym wyzwaniem jest brak zaufania do urzędów. Z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że 72% młodych osób nie ufa tradycyjnym instytucjom finansowym, postrzegając je jako ograniczenie wolności i konkurencji wobec banków.

Niedostateczna wiedza technologiczna urzędników również utrudnia efektywną komunikację. Badania Uniwersytetu SWPS pokazują, że jedynie 28% przedstawicieli instytucji dogłębnie rozumie kryptowaluty oraz związane z nimi technologie. W rezultacie pojawiają się nieprecyzyjne, ogólne ostrzeżenia, których wiarygodność łatwo podważyć.

Warto zauważyć, że reakcje na nowe zagrożenia pojawiają się z dużym opóźnieniem – od wykrycia ryzyka do publikacji ostrzeżenia mija średnio aż 146 dni. W tym czasie wielu inwestorów podejmuje decyzje bez wystarczających informacji.

Zmienia się też autorytet źródeł informacji – 66% młodych osób bardziej ufa influencerom finansowym niż urzędnikom, przez co nawet starannie przygotowane komunikaty instytucji bywają ignorowane na rzecz treści z social mediów.

Aby poprawić sytuację, konieczne jest podejście całościowe obejmujące:

  • wykorzystanie nowoczesnych kanałów komunikacji,
  • stosowanie interaktywnych i przyjaznych formatów,
  • język dostosowany do młodszego pokolenia,
  • współpracę instytucji z influencerami finansowymi,
  • wdrożenie angażujących narzędzi edukacyjnych.

Państwa skandynawskie udowodniły, że dzięki takim działaniom można zwiększyć zasięg ostrzeżeń nawet o 340%.

Zyskaj najlepsze warunki kredytu – sprawdź ofertę!

26.01.202605:37

34 min

Świadomość i ryzyko inwestowania w kryptowaluty w Polsce jak przygotować się na wyzwania rynku cyfrowych aktywów

Świadomość kryptowalut w Polsce rośnie, ale brakuje wiedzy o ryzyku inwestycji. Sprawdź, jak bezpiecznie inwestować w cyfrowe aktywa!...

Finanse

25.01.202621:42

114 min

Zmiany majątków polskich miliarderów 2025 co wpływa na wzrost i spadek wartości fortun

Poznaj czynniki wpływające na majątki polskich miliarderów w 2025 roku – gospodarka, inwestycje, inflacja, polityka i rynki zagraniczne....

Finanse

25.01.202619:07

16 min

Specjaliści cyberbezpieczeństwa dominują w IT i zmieniają branżę technologiczną

Dominacja specjalistów cyberbezpieczeństwa w IT to klucz do ochrony firm przed rosnącymi zagrożeniami i wyzwaniami cyfrowej ery. Sprawdź!...

Finanse

25.01.202610:13

9 min

Nordea zwalnia ponad 100 pracowników w Polsce – co oznaczają te zmiany dla sektora IT?

Nordea zwalnia ponad 100 pracowników IT w Polsce w ramach szerokiej restrukturyzacji – poznaj przyczyny, skutki i wsparcie dla zwolnionych ekspertów....

Finanse

25.01.202608:05

7 min

Spowolnienie wzrostu płac w Polsce – co oznacza dla rynku pracy i gospodarki?

Spowolnienie wzrostu płac w Polsce do 2026 roku stabilizuje rynek pracy i poprawia konkurencyjność gospodarki. Poznaj kluczowe czynniki zmian....

Finanse

25.01.202606:53

20 min

Progi zarobków klasy średniej w Polsce Jak zmieniają się progi podatkowe i ich wpływ na Twoje dochody

Progi zarobków klasy średniej w Polsce, ich wpływ na podatki i problem zimnej progresji – sprawdź, jak rosnące pensje podnoszą obciążenia podatkowe....

Finanse

empty_placeholder