Chińskie banki a ograniczanie obligacji USA
Chińskie banki coraz ostrożniej inwestują w amerykańskie obligacje skarbowe, stopniowo ograniczając ich zakupy. Ta zmiana strategii wynika głównie z czynników ekonomicznych oraz złożonych uwarunkowań geopolitycznych, które w dużej mierze wpływają na działania sektora bankowego w Chinach.
Głównym powodem jest obawa przed nadmierną koncentracją środków w jednym rodzaju aktywów. Chińskie instytucje finansowe są mocno uzależnione od dolarowych instrumentów finansowych, a rosnąca niestabilność światowych rynków może osłabić stabilność finansową całego sektora. Na przykład, wzrost oprocentowania amerykańskich obligacji skutkuje spadkiem ich wartości, co generuje potencjalne straty dla inwestorów.
Zmienność współczesnych rynków finansowych wpływa na ostrożne podejście chińskich banków. W obliczu niestabilności gospodarczej i gwałtownych wahań kursów, instytucje te dążą do ograniczenia ryzyka przez dywersyfikację portfeli inwestycyjnych. Szukają alternatywnych narzędzi finansowych oferujących większą przewidywalność.
Na decyzje chińskich banków wpływają też napięcia polityczne pomiędzy Chinami a USA. Narastająca rywalizacja gospodarcza i brak wzajemnego zaufania powodują, że banki podchodzą bardziej rezerwowo do amerykańskich aktywów. Ograniczanie udziału w obligacjach USA pomaga zmniejszyć zależność i minimalizować potencjalne zagrożenia.
Dodatkowym wyzwaniem jest niepewność związana z amerykańską polityką monetarną i fiskalną. Inflacja oraz nagłe decyzje Rezerwy Federalnej mogą znacząco wpływać na ceny obligacji i wartość portfeli inwestycyjnych chińskich banków.
W odpowiedzi na te wyzwania, chińskie banki konsekwentnie realizują politykę dywersyfikacji zagranicznych aktywów. Nie oznacza to wycofywania się z rynku amerykańskiego, lecz dążenie do budowy bardziej odpornego i elastycznego portfela, dostosowanego do dynamicznych warunków gospodarczych i politycznych kształtujących globalną ekonomię.
Dlaczego chińskie banki ograniczają inwestycje w amerykańskie obligacje skarbowe?
Jednym z kluczowych powodów jest wzrost rentowności amerykańskich obligacji. Wyższe stopy procentowe w USA powodują spadek cen już wyemitowanych papierów, co przekłada się na straty w bilansach chińskich instytucji finansowych. Przykładowo, rentowność 10-letnich obligacji wzrosła od 2021 roku z około 1% do ponad 4%, co wyraźnie obniżyło ich wartość rynkową.
Rosnące ryzyko kursowe to kolejny istotny czynnik. Zmiany wartości dolara względem juana mogą zwiększać straty wynikające z przeceny obligacji. Dlatego Bank Ludowy Chin i inne władze promują dywersyfikację rezerw walutowych, aby ograniczyć negatywne skutki wahań kursów.
Portfele inwestycyjne chińskich banków ewoluują. Coraz większe środki przeznacza się na:
- papiery wartościowe innych państw,
- złoto,
- aktywa denominowane w juanie.
Dla zobrazowania zmian warto zauważyć, że udział amerykańskich obligacji w rezerwach Chin spadł z około 37% w 2015 roku do poniżej 30% w 2023 roku, podczas gdy znaczenie walut takich jak euro czy jen japoński rośnie.
Chiny intensyfikują działania na rzecz internacjonalizacji juana, traktując to jako przeciwwagę dla dominacji dolara. Banki otrzymują wsparcie w:
- zwiększaniu udziału aktywów nominowanych w juanie,
- rozbudowie systemów płatniczych niezależnych od dolara, takich jak CIPS (Cross-Border Interbank Payment System).
Coraz większe zadłużenie USA budzi obawy o długoterminową stabilność gospodarki amerykańskiej. Zobowiązania publiczne przekroczyły już 34 biliony dolarów, a prognozy wskazują na dalszy wzrost, co zwiększa ryzyko niewypłacalności lub nagłych zmian polityki fiskalnej, stwarzając zagrożenie dla inwestorów posiadających amerykańskie obligacje.
Nie bez znaczenia są też obawy związane z potencjalnymi sankcjami. Chińskie banki, pamiętając o zamrożeniu rosyjskich rezerw podczas wojny na Ukrainie, dążą do zmniejszenia uzależnienia od amerykańskich aktywów. W obliczu napięć geopolitycznych traktują to jako środek ostrożności, zabezpieczając się przed podobnymi działaniami w przyszłości.
Jakie są zalecenia dla banków dotyczące amerykańskich obligacji skarbowych?
Chińskie instytucje nadzorcze przedstawiły bankom konkretne zalecenia dotyczące amerykańskich obligacji skarbowych, skupiając się na lepszym dostosowaniu się do niepewnej sytuacji gospodarczej i nowych zagrożeń na globalnych rynkach finansowych.
Bankom zasugerowano:
- ograniczenie nowych lokat w amerykańskie papiery dłużne, szczególnie o długim terminie wykupu,
- modyfikację strategii inwestycyjnych w celu zmniejszenia podatności na ryzyko,
- stopniowe i rozłożone w czasie ograniczanie istniejących dużych pozycji w tych obligacjach,
- opracowanie planów redukcji zaangażowania, jeśli limity zostaną przekroczone.
Zalecenia dotyczą również zarządzania ryzykiem koncentracji:
- wyznaczenie limitów ekspozycji wobec pojedynczych klas papierów wartościowych,
- stały monitoring poziomu zagrożeń przez dedykowane zespoły,
- szersza dywersyfikacja portfeli długu państwowego poprzez zwiększanie udziału obligacji emitowanych przez kraje europejskie, Japonię oraz stabilne gospodarki rozwijające się.
Banki są również zachęcane do intensyfikacji inwestycji w aktywa denominowane w innych walutach, takich jak:
- euro,
- jen,
- funt brytyjski,
- oraz stabilne waluty państw wschodzących,
- a w przypadku banków chińskich – szczególny nacisk na zwiększenie liczby instrumentów w juanie.
Prywatnym instytucjom finansowym zalecono wzmacnianie udziału aktywów materialnych, szczególnie:
- złota,
- oraz innych kruszców, które służą jako zabezpieczenie przed inflacją i skutkami napięć geopolitycznych.
Banki centralne podkreślają rolę złota jako stabilizatora w niepewnych okresach.
Istotnym elementem zaleceń jest także rozwój narzędzi do szybkiego wykrywania potencjalnych zagrożeń związanych z rynkiem amerykańskich obligacji. Banki mają wykorzystywać:
- zaawansowane analizy rentowności,
- reakcji na decyzje Fed,
- oraz monitorować kondycję gospodarki USA,
- aby sprawnie reagować na zmiany rynkowe.
Nowe wymogi obejmują także regularne składanie szczegółowych sprawozdań do organów nadzoru, które zawierają:
- strukturę portfela obligacji,
- terminy wykupu,
- ocenę rentowności,
- oraz ryzyko walutowe.
Na koniec, instytucje są zobligowane do systematycznego przeprowadzania testów warunków kryzysowych, oceniając, jak portfele zachowałyby się przy gwałtownych skokach stóp procentowych lub nagłym osłabieniu dolara, co ma wspierać utrzymanie stabilności finansowej.
Jak regulatorzy wpływają na zmiany w podejściu do długu USA?
Chińscy regulatorzy bankowi coraz mocniej kształtują strategie inwestycyjne w amerykańskie obligacje skarbowe. Zamiast prostych wytycznych, wprowadzają szczegółowe regulacje, które zmieniają sposób angażowania instytucji finansowych w dług USA.
W 2023 roku Chiński Urząd Regulacji Bankowej i Ubezpieczeniowej (CBIRC) ustanowił formalny limit inwestycji w obligacje USA na poziomie 25% wartości aktywów zagranicznych banków. To znaczne zaostrzenie w porównaniu z wcześniejszym, mniej formalnym limitem około 40%.
Wprowadzono też system „czerwonych flag”, który alarmuje, gdy inwestycje przekraczają określone progi:
- przy 20% pojawia się pierwsze ostrzeżenie,
- przy 22% wymagany jest szczegółowy plan redukcji,
- po przekroczeniu 25% nakładane są dodatkowe wymogi kapitałowe.
Bank Ludowy Chin regularnie aktualizuje wytyczne dotyczące rezerw walutowych, zmuszając banki do dostosowywania portfeli. Na początku 2023 roku udział dolara spadł do 54%, podczas gdy dekadę wcześniej sięgał aż 79%.
Instytucje finansowe częściej przeprowadzają złożone stress testy, oceniające odporność portfeli na kryzys związany z amerykańskimi obligacjami. W 2022 roku największe banki badały m.in. wpływ:
- spadku wartości dolara o 30%,
- wzrostu rentowności papierów skarbowych o 400 punktów bazowych.
Chińska Komisja Rozwoju i Reform wymaga szczegółowych sprawozdań o ryzykach geopolitycznych oraz kwartalnych planów dywersyfikacji zagranicznych aktywów, które podlegają ocenie regulatorów.
Regulacje objęły też fundusze emerytalne i firmy ubezpieczeniowe, które od 2022 roku muszą alokować co najmniej 60% zagranicznych aktywów poza rynkiem USA, wobec wcześniejszych 40%.
Bank Ludowy Chin promuje inwestycje alternatywne, oferując korzystniejsze warunki refinansowania bankom inwestującym w obligacje krajów rozwijających się, zwłaszcza te powiązane z inicjatywą Pasa i Szlaku.
W odpowiedzi na rosnące napięcia geopolityczne, regulatorzy zobowiązali banki do:
- tworzenia zespołów zarządzania kryzysowego,
- szybkiego reagowania na wahania rynku amerykańskich obligacji,
- utrzymywania rezerw płynnościowych na pokrycie potencjalnych strat.
Te regulacje zmieniły strukturę chińskich inwestycji zagranicznych. Udział złota w rezerwach wzrósł z 2,3% w 2018 r. do ponad 4% obecnie, a tylko w pierwszej połowie 2023 roku bank centralny dokupił ponad 160 ton złota, ustanawiając historyczny rekord.
Skutki posiadania obligacji denominowanych w dolarach dla chińskich banków
Obligacje denominowane w dolarach wywierają wielowymiarowy wpływ na chińskie banki – oddziałują nie tylko na ich kondycję finansową, ale także na stabilność oraz strategię inwestycyjną, szczególnie w dzisiejszych, niepewnych realiach gospodarczych.
Duże zaangażowanie w obligacje dolarowe niesie ryzyko związane ze zmianami kursu walutowego. Nawet niewielkie wahania juana względem dolara bezpośrednio wpływają na wycenę tych inwestycji. W ciągu ostatnich pięciu lat kurs juana względem dolara zmienił się o ponad 15%, co przy dużej ekspozycji stanowi poważne zagrożenie dla stabilności bilansu.
Kolejnym wyzwaniem są rosnące rentowności amerykańskich papierów skarbowych. Od 2022 roku, w wyniku podnoszenia stóp procentowych przez Fed o ponad 500 punktów bazowych, ceny obligacji spadły wyraźnie. Banki z dużymi portfelami obligacji o długim terminie do wykupu muszą liczyć się z realnymi stratami księgowymi sięgającymi 15-20% wartości inwestycji.
Dane Chińskiego Stowarzyszenia Bankowości pokazują, że w 2022 roku największe banki komercyjne poniosły straty z tytułu spadku wartości obligacji dolarowych na poziomie 157 miliardów juanów (blisko 22 miliardów dolarów). Wpłynęło to na rentowność aktywów – sektor zanotował średni spadek ROA o 0,15 punktu procentowego.
Znaczenie ma także koncentracja ryzyka. Banki silnie związane z amerykańskim rynkiem obligacji stają się wrażliwe na decyzje Fedu. Przykładowo, najbardziej eksponowane banki, takie jak ICBC i Bank of China, odnotowały w 2022 roku średni spadek wskaźnika adekwatności kapitałowej o 0,7 punktu procentowego z powodu przeceny tych papierów.
Sytuacja wymusza na bankach utrzymywanie większych rezerw. Według chińskiego nadzoru finansowego, banki muszą zabezpieczyć potencjalne straty na obligacjach dolarowych, co oznacza zamrożenie około 450 miliardów juanów (63 miliardów dolarów), środków które mogłyby wspierać gospodarkę.
Trudności z szybkim zbyciem obligacji bez strat potwierdza raport Bank of China z pierwszego kwartału 2023 roku. Koszty nagłej sprzedaży wzrosły do 2,3% wartości transakcji, podczas gdy historyczna średnia wynosiła 0,8%.
Dodatkowo, nowe regulacje nakładają obowiązek utrzymywania wskaźnika pokrycia płynności walutowej (LCR) na poziomie min. 100%. Wysoka ekspozycja na amerykańskie obligacje utrudnia spełnienie tych wymogów, zwłaszcza w okresach niestabilności.
Geopolityczne napięcia podnoszą koszty finansowania na rynku międzybankowym – marże są średnio o 35 punktów bazowych wyższe niż w 2021 roku, co ogranicza dostęp do taniego kapitału w dolarach.
W odpowiedzi na te wyzwania, największe banki zmniejszyły udział obligacji dolarowych w portfelach – udział aktywów denominowanych w dolarach spadł z 31% w 2018 r. do około 24% obecnie. Ogranicza to jednak możliwości dywersyfikacji oraz zyski z operacji zagranicznych.
Przykład Agricultural Bank of China pokazuje, że największy udział obligacji dolarowych względem kapitału w 2022 roku przełożył się na spadek zwrotu z kapitału (ROE) o 1,2 punktu procentowego w porównaniu z bankami o mniejszej ekspozycji.
