Polskie firmy z niepokojem patrzą na cła. Czy branża TSL stoi przed szczególnym wyzwaniem?
Aż 40% przedsiębiorstw w Polsce wyraża obawy związane z wpływem amerykańskiej polityki celnej na swoją działalność. Sektor transportu, spedycji i logistyki odczuwa to szczególnie mocno – niemal połowa firm w tej branży wyraża zaniepokojenie. Co kryje się za tymi obawami i które sektory mogą być najbardziej narażone?
Amerykańska polityka celna a polskie przedsiębiorstwa
Polskie firmy uważnie śledzą rozwój relacji handlowych między USA a Unią Europejską. Z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że:
- niemal połowa przedsiębiorstw (46%) obawia się, że amerykańskie cła mogą osłabić sytuację na rynku unijnym,
- 43% przewiduje wzrost kosztów importu z USA,
- 15% dostrzega potencjalne trudności we współpracy z amerykańskimi partnerami.
Choć tylko niewielka część polskich firm (2%) eksportuje produkty bezpośrednio do Stanów Zjednoczonych, decyzje administracji Donalda Trumpa w sprawie ceł wywołały niepokój. Podwyżki wprowadzone na początku kwietnia zostały częściowo zawieszone, z wyjątkiem ceł nałożonych na Chiny.
Które branże są najbardziej narażone?
Sektor transportu, spedycji i logistyki zdaje się być szczególnie zagrożony. W tej branży:
- 47% firm wyraża obawy,
- ponad połowa (52%) spodziewa się wzrostu kosztów importu ze Stanów Zjednoczonych.
Podobne niepokoje odczuwają zarówno małe (44%), jak i średnie firmy (43%).
Nie tylko mniejsze przedsiębiorstwa są pod presją. Wśród dużych firm aż 54% obawia się osłabienia rynku unijnego, a połowa przewiduje wyższe koszty importu. W handlu detalicznym i hurtowym sytuacja wygląda podobnie – aż 55% firm wyraża niepokój.
Wpływ ceł na gospodarkę Unii Europejskiej
Ekonomiści ostrzegają przed skutkami ceł
Choć tylko 3% polskich eksporterów traktuje USA jako kluczowy rynek, w 2024 roku 20% z nich kierowało tam swoje towary. Eksport do Stanów Zjednoczonych pozostaje jednak domeną dużych przedsiębiorstw, które dzięki zaawansowanym technologiom są bardziej związane z rynkiem globalnym.
Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego ostrzegają, że utrzymanie ceł nałożonych w kwietniu mogłoby znacząco zaszkodzić polskiemu eksportowi. Firmy przygotowują się na różne scenariusze, ale największe zagrożenie widzą w pośrednich skutkach, takich jak ogólne osłabienie gospodarki UE.
Motoryzacja pod presją
Amerykańskie cła mogą szczególnie uderzyć w przemysł motoryzacyjny, który odpowiada za:
- 6,1% zatrudnienia w Unii Europejskiej,
- 3% zatrudnienia w Polsce w firmach średniej wielkości i większych.
Eksport motoryzacyjny z Polski jest silnie powiązany z rynkiem europejskim, głównie niemieckim, który w 2023 roku stanowił 31% tego eksportu. Stany Zjednoczone, choć są największym pozaeuropejskim partnerem, odpowiadają jedynie za 2,57%.
Prognozy przewidują spadek eksportu motoryzacyjnego o około 1%, co może przełożyć się na zmniejszenie produkcji o 0,9%. Choć procentowe zmiany wydają się niewielkie, w skali całej branży mogą oznaczać poważne straty finansowe i redukcje zatrudnienia.
Cedrob na sprzedaż?
Wycena giganta
Cedrob – największy producent drobiu w Polsce – może zmienić właściciela. Firma, zajmująca 15. miejsce w rankingu "100 Największych Polskich Firm Prywatnych" magazynu Forbes, jest wyceniana na 5,9-8 miliardów złotych.
Rozwój i potencjalna transakcja
Przedsiębiorstwo specjalizuje się w uboju i przetwórstwie drobiu oraz produkcji wędlin i dań gotowych. Przez lata dynamicznie rozwijało swoją działalność, przejmując takie firmy jak:
- Gobarto,
- ZM Silesia,
- aktywa ZM Henryk Kania.
Jeśli Cedrob trafiłby w ręce amerykańskich inwestorów, byłaby to jedna z największych transakcji w polskim sektorze spożywczym. Na razie jednak brak oficjalnych informacji o zakończeniu negocjacji.
Ekspansja Leroy Merlin
Nowe inwestycje w Polsce
Francuska sieć Leroy Merlin kontynuuje rozwój w Polsce, przejmując nieruchomości po innych sieciach handlowych. Firma złożyła wniosek do UOKiK o zgodę na przejęcie budynków po Tesco w:
- Gorzowie Wielkopolskim,
- Gdyni,
- Bydgoszczy.
Planowana adaptacja tych obiektów na hipermarkety budowlane wpisuje się w rosnący trend na rynku DIY. Inne sieci, takie jak Castorama czy OBI, również korzystają z okazji, przejmując lokalizacje po wycofujących się konkurentach.
Nowy format sklepów Leroy Merlin
W 2020 roku Leroy Merlin otworzyło nowe sklepy w Rzeszowie i Radomiu, a także planuje uruchomienie miejskiego formatu "Urban" w Warszawie. Polski sektor DIY rozwija się dynamicznie – w 2018 roku jego wartość wynosiła ponad 34 miliardy złotych, a roczny wzrost oscyluje wokół 6-7%. Programy takie jak "Rodzina 500 Plus" dodatkowo napędzają zainteresowanie poprawą warunków mieszkaniowych.
