Polska Sieć Ekonomii apeluje: zawetować nowelizację ustawy o składce zdrowotnej
Polska Sieć Ekonomii (PLSE), wspólnie z naukowcami, związkami zawodowymi i organizacjami obywatelskimi, zwróciła się do prezydenta Andrzeja Dudy oraz marszałkini Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej z prośbą o zawetowanie nowelizacji ustawy dotyczącej składki zdrowotnej. Według ekspertów, przyjęte przez Sejm zmiany mogą zaostrzyć kryzys w ochronie zdrowia i naruszać konstytucyjne prawa obywateli.
W liście otwartym sygnatariusze podkreślają, że nowelizacja narusza zasady sprawiedliwości społecznej oraz artykuł 68 ust. 2 Konstytucji RP, który gwarantuje powszechny dostęp do opieki zdrowotnej. Nowe przepisy mogą poważnie zagrozić finansowej stabilności systemu ochrony zdrowia, który już teraz zmaga się z licznymi trudnościami.
Dlaczego ekonomiści krytykują zmiany?
Eksperci PLSE wskazują na liczne zagrożenia wynikające z propozycji nowelizacji:
- zmiany w większym stopniu sprzyjają osobom o wysokich dochodach,
- prowadzą do powiększenia nierówności społecznych i osłabienia solidarności,
- mogą wywołać wzrost fikcyjnego samozatrudnienia,
- negatywnie wpłyną na sytuację socjalną wielu osób, zwłaszcza kobiet i młodych pracowników.
Problemy finansowe NFZ
Według analiz PLSE, nowelizacja może znacząco pogorszyć sytuację finansową Narodowego Funduszu Zdrowia:
- obecny deficyt NFZ wynosi 22 miliardy złotych,
- szacowane straty mogą wynieść kolejne 6 miliardów złotych,
- wydłużenie kolejek do lekarzy oraz ograniczenie dostępności świadczeń staje się realnym zagrożeniem,
- wzrost kosztów prywatnej opieki medycznej może zwiększyć obciążenia dla pacjentów.
Wzrost fikcyjnego samozatrudnienia
Specjaliści PLSE ostrzegają przed ryzykiem związanym ze wzrostem fikcyjnego samozatrudnienia:
- pracodawcy mogą naciskać na pracowników, aby przechodzili na umowy B2B,
- oznacza to mniejszą ochronę socjalną, zwłaszcza w przypadku ciąży czy urlopu macierzyńskiego,
- takie działania mogą nasilić problemy demograficzne w Polsce.
Kto zyska, a kto straci?
Analizy wskazują, że nowelizacja wprowadza niesprawiedliwe rozwiązania społeczne:
- samozatrudnieni z przychodami do 5 tysięcy złotych zyskają niewiele – około 150 złotych miesięcznie,
- osoby zarabiające 30 tysięcy złotych mogą zyskać nawet 1550 złotych,
- zmiany w większym stopniu wspierają najbogatszych,
- drobnym przedsiębiorcom, którzy najbardziej potrzebują wsparcia, zmiany te nie przyniosą korzyści.
Co dalej?
Ekonomiści apelują do prezydenta Andrzeja Dudy, aby skorzystał ze swojego prawa weta i nie dopuścił do wejścia w życie nowelizacji. Jako strażnik Konstytucji, prezydent powinien stanąć na straży praw obywateli, w tym prawa do powszechnej opieki zdrowotnej.
Eksperci PLSE podkreślają, że nie sprzeciwiają się idei reformy składki zdrowotnej, lecz postulują zmiany bardziej sprawiedliwe i nieszkodzące stabilności systemu ochrony zdrowia. Decyzja leży w rękach Senatu i samego prezydenta.
