Czy ktoś dostał odszkodowanie za słupy energetyczne?

Czy ktoś dostał odszkodowanie za słupy energetyczne? Tak. Przeczytaj o dwóch konkretnych orzeczeniach sądowych z kwotami i sprawdź, za co właściciele dostają pieniądze. Dowiedz się, kiedy należy się odszkodowanie, a kiedy zapłata za stałe ograniczenia oraz co ustalić w księdze wieczystej.

Jakie sprawy kończą się wypłatą pieniędzy za słupy i linie energetyczne?

Najczęściej pieniądze pojawiają się w dwóch typach postępowań. Pierwszy dotyczy ustanowienia służebności przesyłu i jednorazowego wynagrodzenia za stałe korzystanie z działki. Drugi dotyczy zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu za lata wstecz, gdy przedsiębiorstwo energetyczne nie ma skutecznej podstawy do zajęcia terenu.

Poniżej znajdziesz przykłady orzeczeń sądowych i krótkie opisy, jak przebiegały te sprawy. W każdej sprawie punktem wyjścia były linie energetyczne albo słupy energetyczne, które ograniczały korzystanie z działki. To właśnie dlatego właściciel nieruchomości dostał kwoty rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych albo mniejsze. Znaczenie miało to, jak duża była powierzchnia zajęta, jakie było napięcie linii oraz jakie ograniczenia dotyczyły działki.

W postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 24 września 2021 r. (sygn. VIII Ns 564/20) właściciel działki z napowietrzną dwutorową linią wysokiego napięcia i słupem kratowym złożył wniosek o ustanowienie służebności przesyłu. Sąd przeanalizował położenie urządzeń, otoczenie, zapisy planu oraz to, jak linie energetyczne i słupy wpływają na możliwość zabudowy i korzystania z nieruchomości. Sąd zasądził 55 817 zł płatne jednorazowo.

Inny przykład pokazuje wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 24 marca 2015 r. (sygn. III C 559/05). Przez nieruchomość przebiegały linie energetyczne średniego napięcia, a przedsiębiorstwo korzystało z terenu bez porozumienia z właścicielami. Sąd zasądził łącznie 36 447,77 zł jako zapłatę za bezumowne korzystanie za okres od lipca 2004 r. do sierpnia 2013 r. Kwotę wyliczono tak, aby odpowiadała temu, że właściciel nie traci całej działki, ale ma realne ograniczenia w zabudowie i nasadzeniach w pasie, w którym biegną linie energetyczne.

Za co płaci przedsiębiorstwo energetyczne, gdy stoi słup na działce?

Przedsiębiorstwo energetyczne płaci wtedy, gdy obecność infrastruktury realnie wpływa na to, jak możesz korzystać z nieruchomości. Nie chodzi wyłącznie o samą obecność słupa. Znaczenie ma to, że dochodzi do zajęcia gruntu i powstają konkretne ograniczenia, które utrudniają codzienne korzystanie z działki oraz planowanie inwestycji. Taka rekompensata ma wyrównać skutki ingerencji w prawo własności, gdy przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z części terenu przy utrzymaniu i eksploatacji sieci.

Najczęściej pieniądze za słupy dotyczą tych obszarów:

1. Zajęcie gruntu pod urządzeniami i pasem technicznym. Przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z wyznaczonego fragmentu działki, bo musi mieć miejsce na słup oraz bezpieczny pas wokół niego.
2. Ograniczenia zabudowy i zagospodarowania terenu. Gdy na działce są urządzenia, pojawiają się ograniczenia dotyczące budowy domu, garażu, wiaty czy ogrodzenia.
3. Utrudnione korzystanie z nieruchomości na co dzień. Ograniczenia dotyczą też codziennych prac. Czasem trudniej wjechać pojazdem z materiałami i wykonać roboty ziemne, a do tego dochodzą ograniczenia przy nasadzeniach, wycince i przyłączach.
4. Ryzyko i koszty po stronie właściciela. Właściciel nieruchomości często musi planować prace tak, aby nie naruszyć strefy wokół urządzeń. To przekłada się na koszty projektu, zmiany planów i mniej elastyczne wykorzystanie działki. Wynagrodzenie rekompensuje więc to, że korzystanie z nieruchomości wymaga stałego uwzględniania infrastruktury.
5. Spadek funkcjonalności części działki. Nawet jeśli nieruchomość nadal jest do użytku, jej fragment może mieć ograniczoną wartość użytkową. Rekompensata ma wynagrodzić fakt, że prawo własności pozostaje po Twojej stronie, ale korzystanie z nieruchomości jest w tym miejscu węższe, bo przedsiębiorstwo energetyczne potrzebuje dostępu i przestrzeni dla swojej sieci.

Kiedy mowa o ustanowieniu służebności przesyłu?

Temat ustanowienia służebności przesyłu pojawia się wtedy, gdy na działce są urządzenia przesyłowe i wiadomo, że mają tam pozostać. W takiej sytuacji warto uregulować zasady na przyszłość, aby przedsiębiorstwo przesyłowe korzystało z nieruchomości według jasno opisanych reguł. Te reguły mają umożliwić eksploatację urządzeń przesyłowych, ale jednocześnie ograniczyć ingerencję w Twoją działkę.

Ustanowienie służebności pozwala ustalić najważniejsze kwestie:

• określasz pas terenu, z którego firma może korzystać,
• opisujesz dostęp do urządzeń w czasie prac,
• zawężasz działania firmy do tego, co jest potrzebne do eksploatacji, czyli do prac wykonywanych w zakresie niezbędnym,
• wskazujesz podmiot uprawniony, którym zwykle jest operator sieci.

Dzięki temu służebność przesyłu porządkuje przyszłe korzystanie z nieruchomości i zmniejsza ryzyko sporów o to, gdzie firma może wejść i co może zrobić na działce. Taki zapis pomaga też wtedy, gdy planujesz inwestycję i chcesz z góry wiedzieć, jak przebiega pas, który obejmuje ustanowienie.

Kiedy można żądać zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Możesz żądać zapłaty za bezumowne korzystanie, gdy firma korzystała z Twojej nieruchomości w przeszłości, a nie potrafi wykazać dokumentu, który to reguluje. Najczęściej problem pojawia się wtedy, gdy nie ma umowy, nie ma pisemnej zgody właściciela i nie ma decyzji administracyjnej, która pozwalała zajmować teren. Wtedy powstaje podstawa do dochodzenia roszczeń za okres, w którym korzystanie odbywało się bez tytułu.

Bezumowne korzystanie z nieruchomości ma zastosowanie, gdy:

• nie podpisano umowy, która pozwala firmie korzystać z nieruchomości,
• nie ma zgody właściciela na korzystanie w takim zakresie,
• firma nie pokazuje decyzji administracyjnej jako podstawy korzystania,
• potrafisz wskazać, jak wyglądało bezumowne korzystanie i od kiedy trwało,
• chcesz dochodzić roszczeń za czas, w którym firma korzystała bez podstawy.

Na czym polega zasiedzenie służebności?

Zasiedzenie służebności to sytuacja, w której po upływie czasu sąd może uznać, że ktoś nabył prawo korzystania z cudzej nieruchomości, mimo że nie było umowy. W sprawach o urządzenia przesyłowe firma często powołuje się właśnie na zasiedzenie służebności przesyłu i próbuje wykazać, że przez lata korzystała z gruntu tak, jakby miała do tego prawo.

W praktyce kluczowe są terminy. Przy zasiedzeniu liczy się najczęściej 20 lat, jeśli korzystanie oceniono jako wykonywane w dobrej wierze, albo 30 lat, jeśli sąd uzna złą wiarę.

Co sprawdzić w księdze wieczystej, zanim napiszesz do zakładu energetycznego?

Dla właściciela nieruchomości pierwszym krokiem zawsze powinno być sprawdzenie wpisów w księdze wieczystej. Dzięki temu łatwiej przygotujesz ustalenie, czy w dokumentach jest już uregulowane korzystanie z działki.

1. Ustal numer księgi wieczystej. Jako właściciel nieruchomości zwykle masz go w akcie notarialnym lub w dokumentach zakupu.
2. Otwórz KW i przejdź do działu III. To właśnie w tym dziale najczęściej znajdziesz informacje o prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości.
3. Sprawdź, czy widzisz wpis o służebności lub podobnym prawie. Jeśli taki wpis jest, zanotuj jego treść i porównaj z tym, co widzisz na działce.
4. Zwróć uwagę na daty i ostatnie wpisy. Warto sprawdzić, kiedy dodano informację i czy w ostatnim czasie pojawiły się jakieś aktualizacje.
5. Spisz dane uprawnionego. Zapisz, kto jest wskazany jako uprawniony podmiot i jakie ma prawo do korzystania. Po ustaleniu tych aspektów skontaktuj się z firmą energetyczną i przygotuj dokumenty, które potwierdzają Twoje prawo do nieruchomości.

Od czego zależy wysokość odszkodowania za słupy i linie?

Najpierw rozdzielmy dwie sytuacje. Odszkodowanie dotyczy szkód, które powstały podczas prac przy infrastrukturze, na przykład gdy firma zniszczyła ogrodzenie, nawierzchnię albo rośliny. Natomiast pieniądze za to, że słupy i linie na stałe ograniczają korzystanie z działki, mają zwykle formę wynagrodzenia.

Co wpływa na wynagrodzenie za stałe ograniczenia?

1. Powierzchnia pasa i strefy ograniczeń. Na wycenę wpływa przede wszystkim powierzchnia zajęta, czyli to, jak duży fragment działki obejmuje pas pod linią oraz strefa wokół słupa.
2. Znaczenie ma napięcie linii, bo wraz z nim zmieniają się strefy bezpieczeństwa i zasięg ograniczeń. Przy wyższym napięciu ograniczenia zwykle obejmują większą część terenu.
3. Inaczej ocenia się skutki dla gruntów rolnych, a inaczej dla działek budowlanych. W przypadku działek budowlanych wycena częściej rośnie, gdy infrastruktura ogranicza sensowny układ zabudowy.
4. Kwota zależy od wartości rynkowej gruntów w Twojej okolicy. Im wyższe są ceny porównywalnych działek, tym większą kwotę zwykle daje ten sam zakres ograniczeń.
5. Wycena uwzględnia, czy pas ograniczeń przecina działkę w sposób, który utrudnia jej racjonalne wykorzystanie. Ten sam słup może mieć inny wpływ, gdy stoi przy granicy, a inny, gdy ogranicza centralną część terenu.
6. Jeśli na działce są dwa słupy albo kilka odcinków linii, ograniczenia obejmują większy obszar. Wtedy łatwiej o wysokie kwoty, bo rośnie skala wpływu na nieruchomość.

Czy można żądać usunięcia urządzeń z działki?

Można żądać usunięcia urządzeń, ale samo ich istnienie nie oznacza, że do tego dojdzie. Kluczowe jest to, czy usunięcie jest konieczne oraz jak sąd oceni potrzebę utrzymania sieci.

O usunięciu myśli się najczęściej wtedy, gdy urządzenia blokują podstawowe korzystanie z działki i nie da się tego sensownie obejść, gdy brakuje dokumentów potwierdzających prawo do zajęcia terenu albo gdy planowana inwestycja wymaga zmiany położenia urządzeń i da się to wykonać technicznie.

Jak zacząć, jeśli chcesz uzyskać odszkodowanie za słupy?

Zacznij od ustalenia, o jakie roszczenie chodzi w Twojej sytuacji. Jeśli firma weszła na działkę i zostawiła szkody, możesz starać się o odszkodowanie za konkretne straty. Jeśli problem dotyczy stałej obecności infrastruktury, częściej chodzi o korzystanie z gruntu bez Twojej zgody.

Następnie ustal, kto odpowiada za urządzenia. Sprawdź, kto jest operatorem sieci, bo tylko do właściwego podmiotu jest sens kierować zgłoszenie, wezwanie albo wniosek. Potem zbierz podstawowe materiały, które pokażą, co znajduje się na działce i jak wpływa to na nieruchomość. Dzięki temu łatwiej ocenisz, czy możesz uzyskać odszkodowanie i czy sprawę da się zamknąć polubownie, czy trzeba rozważyć drogę sądową.

Jeśli chcesz skutecznie walczyć o pieniądze i nie tracić czasu na niepotrzebne pisma, skontaktuj się z nami. Sprawdzimy Twoją sytuację i wskażemy najprostszy sposób działania.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)